Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Huis te Westervelde, tuinkoepel in Westervelde

Tuin Park Landgoed

Hoofdweg 19
9337PA Westervelde (gemeente Noordenveld)
Drenthe

Bouwjaar: 18e eeuw 1800 18e eeuw


Beschrijving van Huis te Westervelde, tuinkoepel

Achtzijdige tuinkoepel, behorend tot het Huis Westervelde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 30808
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Huis te Westervelde of Tonckensborg anno 2010

Het Huis te Westervelde (ook Tonckensborg) is monumentaal herenhuis in het dorp Westervelde nabij Norg in de gemeente Noordenveld.

Al in de middeleeuwen was er sprake van een gebouw op deze plaats. In 1630 wordt het huis vermeld als de woning van de toenmalige gedeputeerde van Drenthe Herman Lunsche. In 1646 was dit huis de duurste woning in het kerspel Norg. De kleinzoon van Herman Lunsche, Warmolt Lunsingh, liet het huis en de omgeving verfraaien. Hij was rentmeester van Dickninge, gedeputeerde van Drenthe en ette voor het dingspel Noordenveld. Na 1742 kwam het huis in het bezit van zijn dochter Elisabeth, die gehuwd was met de Groninger advocaat Johannes Tonckens. Via haar zou in 1755 haar zoon Warmolt Tonckens eigenaar van het Huis te Westervelde worden. Vanaf die tijd werd het huis ook de Tonckensborg genoemd. Rond 1790 heeft zijn zoon Joachimus Lunsingh het huis grondig vernieuwd. Hij behoorde in die periode tot de rijkste inwoners van Drenthe. Ook diverse van zijn nakomelingen, die tevens burgemeesters van Norg waren, gebruikten dit huis als hun ambtswoning. In 1964 vond nog weer een renovatie van het gebouw plaats. De in de 19e eeuw aangebrachte verdieping werd weer verwijderd.[1]

Anno nu

Vandaag de dag is het complex nog steeds in het bezit van de familie Tonckens.

Het bengelklokje

Aan de muur van het huis bevindt zich een zogenaamd bengelklokje, dat de achtereenvolgende eigenaren gebruikten om het personeel te waarschuwen als het etenstijd was. Dit klokje was afkomstig uit Dickninge bij de Wijk, waar het gekocht was door de toenmalige rentmeester van Dickninge, Warmolt Lunsingh. Zijn kleinzoon had zijn neven, de broers Joachimus Lunsingh, Johannes en Wyncko Tonckens benoemd tot zijn erfgenamen. Omdat het bengelklokje niet tot het huis van het Landschap Drenthe behoorde, maar persoonlijk bezit was, hadden de neven de klok uit Dickninge verwijderd en in 1789 overgebracht naar het Huis te Westervelde. Dit gaf aanleiding tot veel commotie. Er werd een proces gevoerd tegen de broers Tonckens. Eerst een goorspraak te Diever, daarna een zitting van de schulte te de Wijk en ten slotte een uitspraak van de Etstoel van Drenthe. Uiteindelijk, na het horen van veel getuigen, werden de broers Tonckens in het gelijk gesteld. De klok was in 1715 door Warmolt Lunsing persoonlijk aangeschaft bij Harbert Moespas, majoor op de Ommerschans, waarvoor een kwitantie kon worden getoond. Oorspronkelijk was deze klok echter, volgens het randschrift, gegoten in 1555 ter nagedachtenis aan vrouwe Beetke van Rasquert, weduwe van Wigbolt van Ewsum, heer van Nienoord. De klok bevindt zich nog steeds in Westervelde.[2]



Monumenten in de buurt van Huis te Westervelde, tuinkoepel in Westervelde

Huis te Westervelde (Tonckensborg)

Hoofdweg 19
Westervelde (Gemeente Noordenveld)
Huis Westervelde. Deftig, vroeger verdiepingloos landhuis uit het eind van de 18e eeuw. In 1870 verhoogd. Annex boerderij (1804).

Jufferen 1 De Jufferen Lunsingh

Hoofdweg 13
Westervelde (Gemeente Noordenveld)
Omschrijving BOERDERIJ van het landheren-type. Gegroeide situtatie bestaande uit een vermoedelijk 18e-eeuws woonhuisgedeelte, een wat detai..

Jufferen 2 De Jufferen Lunsingh, stookhut

Hoofdweg 13
Westervelde (Gemeente Noordenveld)
Omschrijving Tweede helft 19e-eeuwse STOOKHUT, opgetrokken uit baksteen en gedekt door een zadeldak met oud-hollandse pan; geschulpte windv..

Transformatorhuis in Interbellumstijl

Hoofdweg 14
Westervelde (Gemeente Noordenveld)
Inleiding TRANSFORMATORHUIS van het Energiebedrijf Groningen/Drenthe, karakteristiek gelegen op een kleine brink. Dit type, gebouwd in 192..

Boerderij met achterbaander, aangebouwde bijschuur en woondeel met rechte eindgevel

Hoofdweg 5
Westervelde (Gemeente Noordenveld)
Boerderij met achterbaander en aangebouwde bijschuur. Woongedeelte met rechte eindgevel. Jaartalanker 1824.

Kaart & Routeplanner

Route naar Huis te Westervelde, tuinkoepel in Westervelde

Foto's (1)