Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Leeuwenmolen in Maastricht

Molen

Sint Pieterstraat 29
6211JM Maastricht
Limburg

Bouwjaar: 16e eeuw/18e eeuw


Beschrijving van Leeuwenmolen

Leeuwenmolen. Het aan de Jeker gelegen gebouw van mergel met toepassing van Naamse steen, heeft een puntgevel bekroond door een leeuw. Rondboogpoortje in Naamse steen tussen twee smalle vensters links nog slechts fragmentarisch aanwezig. Van het rechter venster is de tussendorpel verdwenen. Molenwerk, XVII, grotendeels bewaard. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 27486
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Leeuwenmolen
Waterrad van de Leeuwenmolen te Maastricht.
Waterrad van de Leeuwenmolen te Maastricht.
Basisgegevens
Plaats Maastricht
Bouwjaar 1694
Type Watermolen
Functie korenmolen
Bestemming  Het malen van graan
Monumentnummer  27486
Externe link(s)
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Leeuwenmolen, ook wel Molen van Clemens genoemd naar de laatste molenaar die in deze molen werkzaam was, is een middenslagmolen gelegen in Maastricht op de rechteroever van de zuidelijke tak van de rivier de Jeker.

De molen ligt gegroepeerd met nog twee andere voormalige watermolens die direct hiertegenover gelegen zijn op de linker rivieroever aan de Sint Pieterstraat. Deze werden de Onderste Neustadtmolen en Bovenste Neustadtmolen genoemd, de laatste ook bekend onder de naam Hofkensmolen. De Leeuwenmolen was vroeger binnen de vesting Maastricht met zijn twee waterraderen de grootste graan- en looimolen op de Jeker. Doordat de molens zo kort naast elkaar en tegenover elkaar gelegen waren, gaf dit, mede omdat er verschillende eigenaren waren vroeger vaak aanleiding tot geschillen over de waterverdeling, vooral in droge seizoenen de wateraanvoer beperkt was. Zij kwamen tot een eenvoudige oplossing van hun geschil en beslisten dat de ene dag de molens op de rechteroever zou malen en de volgende dag de molen op de linkeroever.

Historie

De molengebouwen dateren deels uit de 16e en deels uit de 18e eeuw. In de Leeuwenmolen is een gevelsteen gemetseld die het jaartal 1694 vermeldt. Dit is echter het jaar waarin de molen werd herbouwd. Het gebouw is opgetrokken uit mergelsteen, Naamse hardsteen en baksteen en het merendeel van de gevels is wit geschilderd. Ramen, deuren en asgaten hadden hardstenen omlijstingen. Op de topgevel stond vroeger een stenen beeld van een leeuw, vandaar de nam Leeuwenmolen.

In het begin van de 19e eeuw de molen met het aangrenzende huis het eigendom van de Armentafel van Sint Servaas. De bekende Maastrichtse molenaar Gilles Loneux hield de molen in erfpacht, de pacht kwam ten goede aan de armen die door deze Armentafel werden ondersteund. In 1839 kwam de molen in openbare verkoop en erfpachter Gilles Loneux, die al eigenaar was van de Nekummermolen, de Molen van Lombok en de Weijermolens op Bonnefanten, werd de nieuwe eigenaar. Na zijn dood werd de molen verkocht waarna de eigenaren elkaar snel opvolgden. In 1898 werd de Gemeente Maastricht de eigenaar, maar verkocht deze een jaar later aan de Maastrichtse molenaar Hendrikus Hubertus Clemens, naar wie de molen later werd genoemd. In hetzelfde jaar nog werd door hem met toestemming van de Provincie het waterwerk vernieuwd, zeer tegen de zin van Hendrik Coopman, eigenaar van de lager gelegen looimolen aan De Vijf Koppen. De molen van Clemens was omstreeks 1900 de enige molen in die hoek die nog maalvaardig was. Het bestaande houten gangwerk werd vervangen door een ijzeren met een waterrad met een middellijn van 6,7 m en voorzien van een op de gevel aansluitende gemetselde ombouw met een pannen-zadeldak.

Later gebruik

In het laatste oorlogsjaar en in de periode na de bevrijding in 1944-1945 draaide het maalbedrijf op de Clemensmolen op zijn top omdat de molen een groot aandeel had in de stedelijke voedselvoorziening. Na 1950 werd hij vrijwel niet meer gebruikt en in 1956 werden alle activiteiten stopgezet, waarna de molen ernstig in verval raakte. Pogingen in het begin van de jaren zestig om de waterkracht te gebruiken voor elektriciteitsopwekking hadden geen succes, evenmin als de pogingen om het gebouw een andere functie te geven zonder ingrijpende uitwendige veranderingen. Tot 1965 bleef de molen in bezit van de erven Clemens.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Leeuwenmolen in Maastricht

Huis met lijstgevel. Over de Jeker een gemetselde boogbrug.

Sint Pieterstraat 31
Maastricht
PAND nr 31 met aan de voorzijde een lijstgevel, XVIII, met een ingang en vensters in Naamse steen. De achtergevel bevat belangrijke resten v..

Poortwachterswoning

Sint Pieterstraat 37
Maastricht
Inleiding Eclectische, omstreeks 1900 verbouwde POORTWACHTERSWONING. Het oorspronkelijke pand dateerde waarschijnlijk uit de 18e eeuw. O..

Huis met lijstgevel.

Sint Pieterstraat 52
Maastricht
HUIS met lijstgevel, XVIII A. Kozijnen van Naamse steen, waaruit de kruisen, resp. middenstijlen verdwenen zijn, verticale reliefbanden en p..

Huis met lijstgevel.

Sint Pieterstraat 50
Maastricht
HUIS met lijstgevel. Kozijnen van Naamse steen, waaruit de kruisen verdwenen zijn, benedenwaarts uitgebogen banden en het jaartal 1737. Inga..

Huis met brede lijstgevel.

Kleine Looiersstraat 20
Maastricht
HUIS met brede lijstgevel, XVIII A. Hardstenen kozijnen, die de kruisen verloren hebben. Geprofileerde ingangsomlijsting van hardsteen met r..

Kaart & Routeplanner

Route naar Leeuwenmolen in Maastricht

Foto's (22)

Alle 22 foto's weergeven