Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Petrus en Pauluskerk in Loppersum

Kerkelijk Gebouw

Kerkpad 8
9919HG Loppersum
Groningen

Bouwjaar: na 1217 (herb.) 1250-1275 (uitbr.) 1350-1400 (toren) 1480-'93 (koor) 1520-1530 (zijbeuk) 1610 (herst. toren) 1952-'59 (rest.) 1217 na 1217 (herb.)
Architect: R. Offringa en A.R. Wittop Koning (1952-'59)

Top 100 monument

Petrus en Pauluskerk

Loppersum, Hervormde Kerk: behalve dat de kerk het aanzien heeft van een monumentale dorpskerk, met een koorpartij die de stijl vertoont van het koor van de Groningse Martinikerk, evenals van enige andere topgevels, waarbinnen diverse middeleeuwse bouwfasen tot en met een grote; laat-gotische verbouwing zichtbaar zijn, is het belang van het gebouw met name gelegen in de schilderingen die in de gewelven, de koorwanden en noorderkapel teruggevonden zijn tussen 1929 en 1938. De schilderingen worden gedateerd op het eind van de 15de eeuw en op de periode tussen 1524 en 1540. Voorgesteld zijn onder andere scenes uit het leven van Maria, Christus als Salvator Mundi, de wonderbaarlijke visvangst van Christus als Rechter tijdens het Laatste Oordeel. Qua uitvoering en qua staat zijn deze schilderijen zeer bijzonder. In die zin dat zij in Nederland hun gelijke(n) niet hebben. De kerk is voorts voorzien van waardevolle interieurstukken als preekstoel (17de eeuw) en herenbank en diverse

Beschrijving van Petrus en Pauluskerk

Herv. KERK. Na oorlogsschade gerestaureerde grote dorpskerk met zware westtoren. Eenbeukig 13e eeuws schip, waaraan in 1529 een zuiderbeuk is toegevoegd. Iets ouder 13e eeuws dwarspand, waarvan de kruising met het schip in de 16e eeuw met netgewelven is overkluisd. De koorpartij bestaat uit twee driebeukige traveeën, waarvan de noordelijke in de sluiting de kerkekamer bevat en een tweede vertrek op de verdieping; de zuidelijke koorbeuk is recht gesloten, het koor zelve vijfzijdig. In de kerk laatgotische natuurstenen hekken tussen koor en kapellen, waarin houten deuren uit 1564. Op de gewelven van koor en noorderkapel en op de scheidingswand tussen koortraveeen en noorderkapel zijn gewelf en muurschilderingen uit de 15e eeuw bewaard. In de kerk voorts 17e eeuwse preekstoel met trap, achterschot en klankbord. Herenbank met gesneden bekroning van het ruggeschot en knoppen op de hoeken. Groot orgel in kas met renaissance-onderdelen. Instrument in 1735 gemaakt door A.A. Hinsz, met gebruikmaking van ouder pijpwerk. Talrijke zerken waaronder twee 16e eeuwse. Klokkenstoel met gelui van twee klokken, waarvan één van Albertus, 1397, diam. 149 cm. en één van G. van Wou, 1548, diam. 115 cm. Mechanisch smeedijzeren torenuurwerk, 17de eeuw? In de consistorie tekening van het interieur voor de wijziging van 1832. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 26265
Laatste wijziging: 2015-01-12 19:49:54.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Petruskerk en Pauluskerk
Petrus en Pauluskerk van Loppersum
Petrus en Pauluskerk van Loppersum
Plaats Loppersum
Denominatie Oorspr.: Rooms-katholiek
Na 1594: Nederlands Hervomd
Gebouwd in 13e-16e eeuw
Restauratie(s) 1953-1959
Gewijd aan Petrus, Paulus
Architectuur
Bouwmateriaal baksteen
Interieur
Orgel 1562/1736 (Hinsz)
Interieur naar het westen
Interieur naar het westen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Paulus en Petruskerk te Loppersum in de Nederlandse provincie Groningen is een kerk met een lange voorgeschiedenis.

Bouwgeschiedenis

De eerste kerk op de wierde van Loppersum werd verwoest door brand. In 1217 werd een eenbeukige romaanse kerk gebouwd met een recht gesloten koor. Van deze kerk zijn slechts enkele bouwfragmenten bewaard gebleven. In de tweede helft van de dertiende eeuw werd het schip van de kerk verhoogd en werd het bestaande koor vervangen door een dwarsschip met een nieuw koor. Van deze bouwfase van de kerk zijn alleen de beide dwarsarmen met romanagotische meloenvormige koepelgewelven overgebleven. De noordelijke topgevel is in latere tijd verdwenen, terwijl de zuidelijke topgevel aan het einde van de vijftiende eeuw is vernieuwd. In de tweede helft van de veertiende eeuw is de forse zadeldaktoren bij de kerk gebouwd. De muren hiervan zijn onderaan bijna drie meter dik. In 1610 werd de toren verbouwd. Het huidige laat-gotische koor werd gebouwd in de periode 1480-93, net als de recht gesloten zuidelijke zijkapel en de noordelijke driezijdig gesloten zijkapel. Tussen 1520 en 1530 werd een smalle zuidelijke zijbeuk aan de kerk toegevoegd. In de tweede helft van de zestiende eeuw werd ten slotte het schip verhoogd.

De kerk werd gerestaureerd tussen 1953 en 1959.

Interieur

De orgeltribune bestaat in zijn huidige vorm sinds 1665, maar bevat onderdelen van een oudere uit 1562. Het kerkorgel werd oorspronkelijk gebouwd in 1562 en werd in 1736 vernieuwd door de orgelbouwer Albertus Antoni Hinsz. Ook Heinrich Hermann Freytag werkte later aan de vernieuwing van het orgel. In het interieur vallen verder op de herenbank van de families Rengers en Tjarda van Starkenborgh en de 17e-eeuwse preekstoel. De kerk bezit verschillende grafzerken uit de zestiende en zeventiende eeuw.

Bij de restauratie werd in 1953 een deur teruggevonden in het koor, waarachter zich een wenteltrap bevindt die leidt naar een verdieping boven de vroegere sacristie, die vroeger waarschijnlijk dienstgedaan heeft als schatkamer.

Muurschilderingen

De aan Maria gewijde noordkapel bevat laat-vijftiende-eeuwse schilderingen over het leven van Maria. Daarnaast zijn verschillende zestiende-eeuwse schilderingen in de kerk te zien. De schilderingen op de koorwanden en de Mariakapel zijn aan het eind van de jaren vijftig van de 20e eeuw teruggevonden. Het betreffen afbeeldingen uit het leven van Maria en Jezus. Ook worden de beschermheiligen van de kerk de apostelen Petrus en Paulus afgebeeld. In de afbeeldingen hieronder zijn onder meer de volgende taferelen te vinden:

Zie ook



Monumenten in de buurt van Petrus en Pauluskerk in Loppersum

Hotel Spoorzicht

Molenweg 11
Loppersum
Inleiding Voormalig LOGEMENT annex KOFFIEHUIS met WONING gebouwd in 1887 door architect Oeds de Leeuw Wieland uit Loppersum na aanleg van d..

Begraafplaatshek

Kruisweg 2
Loppersum
Inleiding Rijk gedecoreerd BEGRAAFPLAATSHEK, behorende bij de algemene begraafplaats aangelegd rond 1900. Het hek stond eerst aan de Kruisw..

Rentenierswoning met aangebouwd koetshuis

Stationslaan 2
Loppersum
Inleiding Voormalige RENTENIERSWONING met aangebouwd KOETSHUIS gebouwd omstreeks 1890. Het in een Eclectische trant opgetrokken pand is een..

Maria Zuidven

Lagestraat 7
Loppersum
Inleiding VILLA met aangebouwde SCHUUR, volgens de gevelsteen genaamd `Maria Zuidven', gebouwd in 1912 in opdracht van H.K. Glas door archi..

Rentenierswoning met aangebouwde garage

Molenweg 18
Loppersum
Inleiding RENTENIERSWONING met aangebouwde GARAGE, gebouwd in 1937 in opdracht van weduwe A. Biewenga, naar een ontwerp van architect Henri..

Kaart & Routeplanner

Route naar Petrus en Pauluskerk in Loppersum