Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Molen De Heesterboom in Leiden

Molen

Haagweg 57
2321AC Leiden
Zuid Holland

Bouwjaar: 1804

Top 100 monument

Molen De Heesterboom

Deze achtkante stellingmolen ligt tussen de Oude Rijn, hier Galgewater genoemd, en de Haagweg en vormt een opmerkelijk accent aan de westzijde van de stad Leiden. De molen dateert uit 1804 en bestaat uit een lage, bakstenen voet, een vierkante houten onderbouw, waarop een achtkante, rietgedekte romp is gebouwd met een rieten kap. De molen is een bovenkruier met een vlucht van 21.00 meter en is uitgerust met drie zaagramen en heeft naast een "vang" bovendien een extra remvoorziening in de vorm van een binnenvanginrichting. De fraai besneden baard is geel geschilderd met in het midden een boom en als opschrift: "anno 1804". Ter weerszijden van de molen zijn houten, gepotdekselde zaagschuren gebouwd, voorzien van pannen zadeldaken tussen tuitgevels. Deze schuren staan op een hoge bakstenen voet en hebben steunberen, terwijl twee stel inrijdeuren aan de korte zijden zijn aangebracht. Tussen circa 1920 en 1960 was de molen buiten bedrijf; na 1960 volgde een restauratie die de molen weer bedrijfsvaardig maakte. Op de molenwerf stonden in het verleden drie houtzaagmolens; `de Heesterboom' is als enige overgebleven en geldt als de enige en meest gave houtzaagmolen van ons land. Door de historische ligging aan het water krijgt deze uniciteit ook een voornaam stedebouwkundig cachet; de bedrijfsvaardigheid is in de loop van bijna twee eeuwen onaangetast terwijl de staat van onderhoud uitstekend is. Het geheel in overweging genomen, kan `De Heesterboom' als object van bijzonder cultuurhistorische waarde worden aangemerkt.

Beschrijving van Molen De Heesterboom

Houtzaagmolen d'Heesterboom, met riet gedekte achtkante bovenkruier met stelling, 1804, geplaatst op een houten onderbouw op bakstenen voet, met voor- en achter een vleugel onder pannen zadeldak tussen tuitgevels, beide vleugels eveneens opgetrokken in hout - gepotdekseld - op hoge bakstenen voet, met steunberen, en voorzien van vensters met kleine roedenverdeling en goot op klossen, de voorste vleugel heeft voorts beneden twee stel inrijdeuren met keperboogvormige decoratie en twee vensters met kleine roedenverdeling en ingezwenkte zijden in top, alsmede een uitbeelding van de naam van de molen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 25653
Laatste wijziging: 2015-01-12 19:49:54.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
d'Heesterboom
d'Heesterboom
d'Heesterboom
Basisgegevens
Plaats Leiden
Bouwjaar 1804/1962
Type stellingmolen
Kenmerken achtkante bovenkruier met stelling
Vlucht 21,45 m
Functie zaagmolen
Bestemming  Het zagen van hout, op vrijwillige basis
Monumentnummer  25653
Externe link(s) en afbeelding
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Zaagvloer
Zaagvloer
Portaal  Portaalicoon   Molens

d'Heesterboom, ook De Heesterboom, is een zaagmolen in de Nederlandse stad Leiden. Hij behoort tot de top 100 der Nederlandse monumenten. De molen staat bij de houthandel Noordman aan de Haagweg op een perceel aan de Oude Rijn/Galgewater. De molen heeft drie zaagramen. Het middelste raam bestaat uit een zaag- en schulpraam.

De molen dateert uit 1804 en is gebouwd ten behoeve van de houtzagerij. De molen heeft tot 1924 op windkracht gezaagd. Tot 1956 werd de zagerij elektrisch aangedreven. Daarna is verval ingetreden totdat een restauratie in 1962 d'Heesterboom weer maalvaardig maakte.

Van 2002 tot 2005 heeft de molen stilgestaan na een breuk in de krukas, om nauwelijks twee jaar later te moeten worden stilgezet nadat bouwwerkzaamheden in de omgeving de molen deden verzakken. Sinds mei 2008 is de Heesterboom weer rechtgezet. De molen is draaivaardig, maar nieuwbouw in de omgeving heeft de molenbiotoop behoorlijk doen achteruitgaan.

Sinds 1993 is de molen eigendom van Stichting Houtzaagmolen De Heesterboom, daarvoor van de familie Noordman. In de voormalige houtdroogloods naast de molen is tegenwoordig een restaurant gevestigd.

Het gevlucht is Oud-Hollands met fokwieken. De binnenroede met nummer 10 is gemaakt in 1984 door de firma Straathof en 21,50 m lang. De buitenroede met nummer 566 is gemaakt door de firma Derckx in 1988 en is 21,30 m lang.

De 5,10 m lange, gietijzeren bovenas is in 1892 gestoken en omkleed met een oude houten bovenas.

De gesmede, 5,47 m lange, 1350 kg zware krukas heeft drie krukken en is in het najaar van 2004 gemaakt door de Engelse smederij Somers Forge Ltd. in Halesowen. De slag is 46,6 cm.

De kap wordt gekruid met een kruirad. Het kruiwerk bestaat uit 37 houten rollen in een houten rollenwagen.

De molen wordt gevangen, geremd, met een scharnierende Vlaamse vang, die op de stelling bediend wordt met een wipstok en op de zaagvloer met een speciale hefboomconstructie met op de kapzolder om de koningsspil een vangtafelring.

Overbrengingen

  • De overbrengingsverhouding is 1 : 2,2.
  • Het bovenwiel heeft 73 kammen en de bovenschijfloop heeft 46 staven. De koningsspil draait hierdoor 1,59 keer sneller dan de bovenas. De steek, de afstand tussen de staven, is 10,8 cm.
  • De onderbonkelaar heeft 57 kammen en de krukasschijfloop 41 staven. De krukas draait hierdoor 1,39 keer sneller dan de koningsspil en 2,2 keer sneller dan de bovenas. De steek is 11 cm.

Externe link


Monumenten in de buurt van Molen De Heesterboom in Leiden

Pand zonder verdieping, onder dwarsgeplaatst zadeldak met gepleisterde zijgevel, houten goot op klossen aan voor- en achterzijde, bevat iets teruggele ..

Haagweg 51
Leiden
18e eeuws pand zonder verdieping, onder dwarsgeplaatst zadeldak met gepleisterde zijgevel, houten goot op klossen aan voor- en achterzijde, ..

Pand zonder verdieping onder dwarsgeplaatst zadeldak, bevat schuifvensters met onder T-vorm een roedenverdeling in bovenlicht; paneeldeuren met snijra ..

Haagweg 51
Leiden
18e eeuws pand zonder verdieping onder dwarsgeplaatst zadeldak, bevat schuifvensters met onder T-vorm een roedenverdeling in bovenlicht; pan..

Pand zonder verdieping onder dwarsgeplaatst zadeldak met gepleisterde zijgevel, waarin ingang met in top een halfrond venster, T-venster in voorgevel. ..

Haagweg 51
Leiden
18e eeuws pand zonder verdieping onder dwarsgeplaatst zadeldak met gepleisterde zijgevel, waarin ingang met in top een halfrond venster, T-v..

Langgerekte, gesloten loods opgetrokken in hout delen (rabat) onder pannen zadeldak tussen puntgevels. Te linkerzijde aangekapt een aanbouw onder less ..

Haagweg 59
Leiden
Langgerekte, gesloten loods opgetrokken in hout delen (rabat) onder pannen zadeldak tussen puntgevels. Te linkerzijde aangekapt een aanbouw ..

Langgerekte, open loods, opgetrokken in hout - met staand beschot - onder flauwhellend zadeldak met groot overstek tussen puntgevels, met uitzwenking ..

Haagweg 59
Leiden
Langgerekte, open loods, opgetrokken in hout - met staand beschot - onder flauwhellend zadeldak met groot overstek tussen puntgevels, met ui..

Kaart & Routeplanner

Route naar Molen De Heesterboom in Leiden

Foto's (18)

Alle 18 foto's weergeven