Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Bibliotheek Thysiana in Leiden

Gebouw

Rapenburg 25
2311GG Leiden
Zuid Holland

Bouwjaar: 1654-1655
Architect: Arent van 's-Gravesande

Top 100 monument

Bibliotheek Thysiana

De bibliotheek is op de hoek van twee grachten gelegen en vormt aldus een blikvanger van historische allure. Het pand is als bibliotheek gebouwd in 1654-1655 door Arent van 's-Gravesande als gevolg van het legaat van Johannes Thysius. Uit cultuurhistorisch oogpunt is de bouw van de bibliotheek van belang, omdat daarmee een nieuwe bouwopdracht als opdracht werd verstrekt en waarmee bovendien het boekenbestand van een vooraanstaand humanist als een geheel werd vastgelegd, waardoor deze collectie ook bijdraagt tot en aan de geschiedenis van het boek. De gevel in natuursteen vertoont op de verdieping ionische pilasters, terwijl in voor- en zijgevel nog kruiskozijnen aanwezig zijn. In het interieur bevinden zich getimmerdede boekenkasten uit de bouwtijd. De tamelijk kleine schaal en de goede proporties van het gebouw verlenen aan zowel het exterieur als het interieur een overzichtelijk karakter.

Beschrijving van Bibliotheek Thysiana

Thysius Bibliotheek, gevel met zandstenen Ionische pilasterstelling. Op zijde aan de Groenhavengracht eenvoudige bakstenen gevel. Kruisvensters, op het dak twee globes. 1654/55 gebouwd uit hoofde van het testament van Johs. Thysius door Arent van s-Gravesande. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 25479
Laatste wijziging: 2015-01-12 19:49:54.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Bibliotheca Thysiana
Bibliotheca Thysiana
Bibliotheca Thysiana
Opgericht 17e eeuw
Locatie Leiden
Type zaalbibliotheek
Collectie
Aantal 2500 boeken
Bibliotheca Thysiana (Jacob Timmermans, 1788)
Bibliotheca Thysiana (Jacob Timmermans, 1788)
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

De Bibliotheca Thysiana is een bibliotheek op de hoek van het Rapenburg en de Groenhazengracht in Leiden. Zij behoort tot de 'Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg' uit 1990. Het leeuwendeel van de collectie bestaat uit de nalatenschap van de 17e-eeuwse geleerde Johannes Thysius (1621-1653)[1], in de vorm van ongeveer 2500 boeken en duizenden pamfletten. De collectie wordt tegenwoordig slechts zeer mondjesmaat aangevuld, en dan alleen met relevante werken.

Huisvesting

De collectie van de Bibliotheca Thysiana wordt bewaard in een speciaal voor dat doel gebouwd pand uit 1655, door Arent van 's-Gravesande ontworpen in de stijl van het Hollands classicisme. Het is een goed voorbeeld van een zaalbibliotheek, in die tijd een nieuw verschijnsel. In een zaalbibliotheek worden de boeken geraadpleegd in dezelfde ruimte waar ze ook opgesteld staan. De boekenzaal, met een grote leestafel in het midden, meet 7 bij 14 meter en bevindt zich op de eerste verdieping. De begane grond was door Van 's-Gravesande bedoeld als woonruimte voor een beheerder.

De bibliotheek is het enige gebouw uit de 17e eeuw dat als bibliotheek is gebouwd en nog steeds als zodanig dienstdoet. Het pand, met het adres Rapenburg 25, is een rijksmonument[2], en sinds 1997 in het bezit van de Vereniging Hendrick de Keyser. De laatste restauratie, die enkele jaren duurde, is afgerond in 2001.

Gebruik

De collectie van de Bibliotheca Thysiana is opgenomen in de catalogus van de bibliotheek van de Universiteit Leiden. Het materiaal kan echter niet in de Bibliotheca Thysiana zelf geraadpleegd worden. Materiaal dat wordt aangevraagd, wordt overgebracht naar de Universiteitsbibliotheek, een paar honderd meter verderop, en wordt in de handschriftenzaal aan de gebruiker overhandigd. Van deze mogelijkheid wordt zo'n vijf à tien keer per week gebruikgemaakt.[3]

Beheer

De Bibliotheca Thysiana wordt sinds het overlijden van Joannes Thysius beheerd door een stichting. Sinds de tweede helft van de 18e eeuw is deze stichting, de Stichting Bibliotheca Thysiana, verbonden aan de Universiteit Leiden.

Trivia

  • Het is mogelijk om tegen een vergoeding rondgeleid te worden in de Biblotheca Thysiana. Deze vergoeding komt ten goede aan het onderhoud van de bibliotheek. Af en toe is de bibliotheek kosteloos geopend voor het publiek, zoals tijdens de Open Monumentendagen 2006.
  • Bibliotheca Thysiana bevat een uitgebreide collectie Swedenborgiana. Deze collectie is een buitenbeentje in de bibliotheek, omdat de boeken van Swedenborg na de dood van Thysius zijn aangeschaft.

Zie ook

Enkele afbeeldingen

Publicaties (selectie)

  • Esther Mourits: Een kamer gevuld met de mooiste boeken. De bibliotheek van Johannes Thysius (1622-1653). Nijmegen, Van Tilt, 2016. ISBN 9789460043062
  • Adriaan Smout: The Thysius Lute Book / Het Luitboek van Thysius. Facs. ed. (ms. 1666). Leiden & Utrecht, 2009. ISBN 9789065520555
  • Paul Hoftijzer: Bibliotheca Thysiana. 'Tot publijcke dienst der studie' . Leiden, 2008
  • Koos Kuiper: 'Van wortels en kruiden. Een vroege Chinese druk in de Bibliotheca Thysiana'. In: Omslag 2005, nr. 3, pag. 4-5
  • Esther Mourits: Fortune - Du Bartas dans la Bibliotheca Thysiana à Leyde. In: Oeuvres & critiques; vol. 29 (2004), no. 2, pag. 78-86
  • Boudewijn Büch: Wereldwonder aan de gracht. In: AD magazine 4 mei 2002, pag. 12-17.
  • D'avoir une chambre garnie de plus belles editions. Uit de correspondenties van Johannes Thysius. [Ed.: Esther Mourits & G.H.M. Posthumus Meyjes]. Leiden, Bibliotheca Thysiana, 2001.
  • Onno Blom: De Phoenix van het Rapenburg. Leiden, 1998.
  • Boudewijn Büch: Een zorgelijk legaat. De Bibliotheca Thysiana te Leiden. In: Bibliotheken (Amsterdam, 1984), pag. 89-96

Externe links


Monumenten in de buurt van Bibliotheek Thysiana in Leiden

Pand met statige brede gevel met rechte kroonlijst. Triglyphen werk, zandsteen versierde middenpartij. Hardstenen stoep en gesmeed hekwerk

Rapenburg 27
Leiden
Pand met statige brede gevel met rechte kroonlijst. Triglyphen werk, zandsteen versierde middenpartij. Hardstenen stoep en gesmeed hekwerk. ..

Pand met statige halsgevel met zandstenen voluten en segmentvormige frontons, vrijwel gelijk aan nr 31. Hardstenen stoep, ijzer hekwerk

Rapenburg 29
Leiden
Pand met statige halsgevel met zandstenen voluten en segmentvormige frontons, vrijwel gelijk aan nr 31. Anno 1664. Hardstenen stoep, ijzer h..

Pand met sobere gevel met rechte kroonlijst. Hardstenen stoep met palen

Rapenburg 23
Leiden
Pand met sobere gevel met rechte kroonlijst. Hardstenen stoep met palen, midden 18e eeuw.

Pand met statige halsgevel met zandstenen versieringen, zandstenen vleugelstukken en segmentfrontons. Boven topvenster gebeeldhouwd wapen. Hardstenen ..

Rapenburg 31
Leiden
Pand met statige halsgevel met zandstenen versieringen, zandstenen vleugelstukken en segmentfrontons. Boven topvenster gebeeldhouwd wapen. H..

Pand met gevel met rechte kroonlijst, rococo consoles. Lod. XIV gebeeldhouwde deur en deuromlijsting. Hardstenen stoep met palen

Rapenburg 21
Leiden
Pand met gevel met rechte kroonlijst, rococo consoles. Lod. XIV gebeeldhouwde deur en deuromlijsting. Hardstenen stoep met palen. 1e helft 1..

Kaart & Routeplanner

Route naar Bibliotheek Thysiana in Leiden

Foto's (14)

Alle 14 foto's weergeven