Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint Annahofje in Leiden

Gebouw

Middelstegracht 4
2312TW Leiden
Zuid Holland

Bouwjaar: 14de eeuw

Top 100 monument

Sint Annahofje

14de eeuw daterende hofje is de driezijdige gesloten kapel heden ten dage nog overgebleven. De bakstenen kapel is gelegen aan de ene korte zijde van het hofje; de gewelven bestaan uit zandstenen ribben en hebben witgepleisterde velden. De vloer is met geel-zwarte estrikken betegeld. In de kapel is in de glasvensters voor een gedeelte het oudste Nederlandse glas nog op de originele plaats aanwezig, met name in de zogeheten wapenrondjes. De drie panelen met scenes uit het leven van de Heilige Anna zijn 17de-eeuws, terwijl de wapens boven de Annapanelen uit het eind van die eeuw dateren. Tot de eveneens nog grotendeels authentieke inventaris behoren onder andere een natuurstenen altaar met daarin drie gedrukte boognissen met daarin een driepas, waar in de buitenste de stichterswapens zijn aangebracht. Verder is er een tweeluik uit de 16de eeuw, een altaarstuktriptiek uit dezelfde eeuw voorstellende de Aanbidding der Koningen en een eiken kistje met briefpaneel. De zandstenen toegangspoort tot de woninkjes aan de Hooigracht dateert uit 1685. Hierin zijn eveneens de wapens van de stichters aangebracht. De poort bestaat uit gerusticeerde pilasters met acanthusblad als kapiteel, met in de zwikken gebeeldhouwde versieringen. Op het hof staat een pomp uit 1764. Hoewel de woninkjes om de hof met gebruik van afkomende, oude materialen wat betreft de gevels zijn herbouwd (1939-1941), is er een goed en authentiek aandoend wooncomplex ontstaan. Schaal, beslotenheid en intimiteit van de aanleg zijn bij deze herbouw gewaarborgd. De woninkjes moeten echter in directe verbinding met de authentieke, bovengenoemde onderdelen worden gewaardeerd en roepen zo het kenmerkend beeld op van hofjesbouw.

Beschrijving van Sint Annahofje

St. Annahof. St. Anna Aalmoeshuis. WONINKJES EN KAPEL (1509 gewijd) 1682/5 hersteld, evenals in 1939/41. 18e eeuwse pomp. Zandstenen poort aan de Hooigracht, 1685. Regentenhuis. Achtergevel aan de Middelstegracht. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 25131
Laatste wijziging: 2015-01-12 19:49:54.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint Annahofje
Sint Annahofje of Sint Anna Aalmoeshuis
Sint Annahofje of Sint Anna Aalmoeshuis
Basisgegevens
Locatie Leiden, Middelste Gracht tussen 2 en 4
Gesticht in 1492
Gesticht door Willem Claesz van Toornvliet en Hillegont Willemsdr
Restauraties 1682/5 en 1939/41
Huizen 13
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 25131
Overzicht binnenplaats met kapel - Leiden - 20363697 - RCE.jpg
Portaal  Portaalicoon   Leiden

Het Sint Annahofje, ook wel Sint Anna Aalmoeshuis, is een hofje in de binnenstad van Leiden in de provincie Zuid-Holland. Het behoort tot de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.

Stichting

Het naar de heilige Anna vernoemde hofje is in 1492 gesticht op het erf achter het huis van de een jaar eerder overleden Leidse brouwer Willem Claesz aan de Hooigracht. Willem Claesz had daar reeds in 1487 een complex huizen gekocht. De ingang bevindt zich aan de Middelstegracht. De stichters van het hofje, dat plaats bood aan 13 vrouwen, waren Willem Willemsz en Clemense Willemsdr, mede namens de overleden Sophie Willemsdr, alle drie kinderen van Willem Claesz en diens echtgenote Hillegont Willemsdochter. De stichting van het hofje was een testamentaire wens van het echtpaar. Het bestuur van het hofje werd opgedragen aan de nazaten van de stichters en het kapittel van Sint Pancras; de familie nam later de achternaam Van Thorenvliet (Torenvliet, Thoornvliet) aan.

Kapel

Het hofje bezit een eigen laat-middeleeuwse kapel, hetgeen bij de stichting onenigheid opwekte met het Leidse Sint Pancras kapittel. De ruzie werd in 1507 beslecht, waarna de stichting pas officieel plaatsvond. Bijzonder aan de kapel is dat het interieur de Beeldenstorm van 1566 ongeschonden heeft overleefd. In de kapel bevindt zich nog altijd een origineel altaarstuk: een drieluik met de Aanbidding der Koningen, uit het atelier van de Antwerpse schilder Pieter Coecke van Aelst (1502 - 1550). In de ramen van de kapel bevindt zich een aantal van de oudste gebrandschilderde glazen van Nederland: verschillende wapenmedaillons die dateren uit 1492.[1]

Rond 1685 werd het hofje gerestaureerd en van een ingangspoort en -gebouw voorzien. In 1939 werd het vanwege de slechte bouwkundige staat voor een groot deel afgebroken en herbouwd, waarbij de oude materialen zo veel mogelijk zijn hergebruikt. De kapel is nog wel origineel.

Wetenswaardigheden

Het hofje staat in de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, waar ten onrechte staat dat het uit de 14e eeuw zou dateren. Het archief van het hofje, dat vrijwel volledig bewaard is van 1507 tot 1958, bevindt zich bij het Regionaal Archief Leiden.

Noten


Monumenten in de buurt van Sint Annahofje in Leiden

Schachthof. Hof met dertien woninkjes. Dubbele stenen pomp van 1730. Poortgebouw met voormalige Regentenkamer. Tentdak door fraaie schoorsteen bekroon ..

Middelstegracht 27
Leiden
Schachthof. Hof met 13 woninkjes. Dubbele stenen pomp van 1730. Poortgebouw met v.m. Regentenkamer. Tentdak door fraaie schoorsteen bekroond..

Pand met puntgevel met eenvoudige siersmeedankers. Onderpui verbouwd

Nieuwe Rijn 75A
Leiden
Pand met puntgevel met eenvoudige siersmeedankers. 2e helft 16e eeuw. Onderpui verbouwd.

Pand met gevel met rechte kroonlijst

Nieuwe Rijn 74
Leiden
Pand met gevel met rechte kroonlijst, 18e eeuw.

Pand met gepleisterde lijstgevel met eenvoudige siersmeedankers -beneden spitsbogige neogotische toegangsdeuren in midden 19e eeuw opgesierd

Nieuwe Rijn 76
Leiden
Pand met gepleisterde lijstgevel met eenvoudige siersmeedankers -beneden spitsbogige neogotische toegangsdeuren in midden 19e eeuw opgesierd..

Pand met gepleisterde lijstgevel

Nieuwe Rijn 77
Leiden
Pand met gepleisterde lijstgevel, 18e eeuw.

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint Annahofje in Leiden