Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Station Leeuwarden in Leeuwarden

Gebouw

Stationsplein 1
8911AC Leeuwarden
Friesland

Bouwjaar: 1863
Architect: K.H. van Brederode Brederode 1853 K.H. van Brederode


Beschrijving van Station Leeuwarden

STATIONSGEBOUW uit 1864 met middendeel uit 1904. Het gebouw dateert uit de eerste aanleg van de Staatsspoorwegen en behoort tot het type 3e klasse. Hoofdgebouw op vierkante plattegrond, twee verdiepingen hoog met afgeknot schilddak. Grote rondboogvensters, geflankeerd door smalle hoge lichten in de gevels, die alle gepleisterd zijn en versierd met getrokken voeg. Kroonlijst versierd met gestucte triglyphen en "rozetten". Dakkapellen. Interieur van de hal in gekleurde baksteen, glas-in-lood ramen en tegeltableaux. Lage zijvleugels met gekoppelde rondboogvensters, beeindigd door hoekblokken met afgeknotte schilddaken. De rechterzijvleugel is iets rijker uitgevoerd met middenrisaliet met driehoekig fronton. Muurpilasters met horizontale voegen in het pleisterwerk. Gekorniste kroonlijst. De achterzijde van het stationsgebouw is eveneens uitgerust met gekoppelde rondboogvensters; de stationsoverkapping bestaat uit drie kappen, twee kleinere en een grote, die worden gedragen door een eenvoudig geprofileerde gietijzeren constructie. Gerekend vaaf het gebouw eerste twee kappen met gebogen daken, de derde met een zadeldak plus een luifel, in volgorde van formaat klein, groot, klein. De eerste kap heeft vakwerkspanten van het polonceau-type, waarvan de bovenrand een gebogen walsprofiel heeft. De tweede heeft vakwerkspanten van het sikkelspant-type met wandstaven die loodrecht op de randstaven staan, waartussen vallende diagonalen (N-vorm). In afwijking van dit kennelijk algemene type kennen de sikkelspanten op het Leeuwarder station onder de lichtstraat in het midden een rechthoekig vak met elkaar kruisende diagonalen (X-vorm). De derde kap is gerend en scheluw, met vakwerkspanten van het polonceau-type, enkelvoudig (twee velden per spantbeen). Sinds de sloop van de perronoverkapping te Zwolle is de middelste Leeuwarder kap de laatste stationskap in Nederland met sikkelspanten. Op het perron twee houten perrongebouwen, deels als dienstgebouw deels als kiosk in gebruik. Het betreffen hier een verdiepingloos houten gebouw op nagenoeg vierkante plattegrond met aan een zijde inspringende hoek, onder plat dak. De wanden worden ingedeeld door bewerkte panelen en eenvoudige T-vensters met bovenlicht. Onder de vensters verzorgde panelen. De eenvoudig geprofileerde kroonlijst wordt gedragen door pilasters met gesneden consoles. Een tweede gebouw in opzet en materiaalgebruik overeenkomstig met het eerstgenoemde gebouw, doch is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en wijkt in detail enigszins af. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 24369
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Leeuwarden   
Leeuwarden station.jpg
Plaats Leeuwarden
Afkorting Lw
Opening 27 oktober 1863
Perrons 4 (gelijkvloers)
Perronsporen 4 (kopsporen west)
1 (kopsporen oost)
1 (doorgaand spoor)
Spoorlijn Staatslijn A
Staatslijn B
Leeuwarden - Stavoren
Vervoerder(s) NS (trein)
Arriva (bus & trein)
Qbuzz (bus)
Coördinaten 53° 12′ NB, 5° 48′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Leeuwarden
Station Leeuwarden
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Station achterzijde, perrons
Stationshal, Jugendstil tegeltableaus uit 1904

Station Leeuwarden is het belangrijkste spoorwegstation in Leeuwarden.

Geschiedenis

Station Leeuwarden werd in gebruik genomen op 27 oktober 1863 met de opening van de spoorlijn Harlingen – Leeuwarden. Dit was de tweede door de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS) in gebruik genomen spoorlijn. In 1866 werd de lijn verlengd naar Groningen. Dit was een deel van de door de Staat der Nederlanden aangelegde Lijn B, van Harlingen naar Nieuweschans (gereed in 1868).

In 1868 kwam ook de verbinding ZwolleMeppelHeerenveen – Leeuwarden gereed (onderdeel van de spoorlijn Arnhem - Leeuwarden), waarmee de Friese hoofdstad een rechtstreekse spoorverbinding met de rest van het land kreeg. Dit was een deel van de in 1865-1868 door de Staat der Nederlanden aangelegde Lijn A, van Arnhem naar Leeuwarden. De spoorlijn Zwolle – Leeuwarden werd in 1952 geëlektrificeerd.

De spoorlijn Leeuwarden – SneekStavoren werd in 1883-1885 in gebruik genomen door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) als onderdeel van de verbinding tussen Amsterdam en de Friese hoofdstad, via de route Amsterdam – Enkhuizen – Stavoren – Leeuwarden. Tussen Enkhuizen en Stavoren was een veerdienst over de Zuiderzee.

Tot slot kwam er vanuit Leeuwarden in 1901 nog een spoorlijn in noordelijke richting tot stand. Dit werd de lijn van de Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij (NFLS) die via Stiens verbindingen verzorgde met onder andere Dokkum. Het laatste deel van de dit net (ook bekend onder de naam Dokkumer lokaaltje, de verbinding Leeuwarden – Stiens, werd op 1 maart 1997 officieel buiten gebruik gesteld, maar is nog niet geheel opgebroken. Wel is in 2007 de aansluiting met het reguliere netwerk verwijderd inclusief de rails tot aan de (openstaande) draaibrug over de Harlingervaart.

In 2013 zijn er liften geplaatst voor een betere toegankelijkheid.

Gebouw

Het station van Leeuwarden is een van de Standaardstations van de Staatsspoorwegen, gebouwd in de jaren zestig van de 19e eeuw.

Van de vier nog aanwezige stations van het Type SS derde klasse bevinden zich er drie langs de lijn Harlingen – Nieuweschans, Dit betreft Harlingen (1863), Leeuwarden (1863) en Winschoten (1865).

In tegenstelling tot de beide andere stations, die nog grotendeels in oude staat verkeren, is het station van Leeuwarden later grondig verbouwd. In 1890 kwam er aan de oostzijde een nieuwe vierkante aanbouw, de zijvleugels werden in 1924 verbouwd. Ingrijpender was de vernieuwing van het middengedeelte in 1904. Op de plaats van het oorspronkelijke gebouw kwam een hoge nieuwe hal met een groot halfrond venster. Ook in 2000 is het station verbouwd en gemoderniseerd.

Andere stations in Leeuwarden

Sinds 1991 ligt aan de lijn naar Groningen het station Leeuwarden Camminghaburen. Toen dit station in gebruik werd genomen, betekende dit het einde van het station van Visvliet in de provincie Groningen dat aan dezelfde lijn ligt. Station Achter de Hoven is alleen in gebruik voor forensenvervoer: er stopt slechts drie keer per dag een trein. Er zijn plannen om Station Leeuwarden Werpsterhoek te openen aan de lijn richting Zwolle.

Treinen

De volgende treinseries hebben hun begin/eindpunt te Leeuwarden.

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
9000 Sprinter LeeuwardenMeppel Niet na 20:00 uur en in het weekend.
12500 Intercity Rotterdam CentraalUtrecht CentraalAmersfoortZwolleLeeuwarden Vormt tussen Rotterdam Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 500. Stopt tussen Zwolle en Leeuwarden alleen soms 's morgens vroeg en 's avonds laat op alle stations.
12600 Intercity VlissingenRoosendaalDordrechtRotterdam CentraalDen Haag HSSchipholAmsterdam CentraalLelystad CentrumZwolleLeeuwarden/Groningen Rijdt 's morgens en 's avonds enkele malen. Combinatie van de serie 2600 en het deeltraject ten noorden van Lelystad van de series 700/12700.
12700 Intercity Den Haag CentraalSchipholLelystad CentrumZwolleLeeuwarden Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 700. Vormt tussen Zwolle en Leeuwarden een halfuursdienst met serie 12500. Stopt vanaf Zwolle op alle tussengelegen stations, om zo een halfuursdienst te creëren met serie 9000.
37000 Stoptrein (Arriva) LeeuwardenSneek Rijdt 's avonds na 20:00 en op zondag niet
37100 Stoptrein (Arriva) LeeuwardenSneekStavoren
37200 Stoptrein (Arriva) LeeuwardenHarlingen Haven
37300 Sneltrein (Arriva) LeeuwardenGroningen
37400 Stoptrein (Arriva) LeeuwardenGroningen Enkele treinen per dag stoppen in Leeuwarden Achter de Hoven. In de ochtendspits rijden er enkele extra treinen tussen Zuidhorn en Groningen

Leeuwarden is voor alle treinen het eindpunt, het station kent dan ook voornamelijk kopsporen, er is maar één doorgaand perronspoor. Zodra het station Leeuwarden Werpsterhoek wordt geopend, rijden de treinen van en naar Groningen door naar dit station en wordt het doorgaande perronspoor gebruikt waarvoor het bedoeld is.

Inselzug

In de zomerperiode (van mei tot september) rijdt de trein naar Groningen elke vrijdag en zaterdag twee keer per dag door naar Leer (Oost-Friesland). De trein uit Groningen rijdt twee keer per dag door naar station Harlingen Haven. Dit is makkelijk voor reizigers die naar de eilanden Vlieland en Terschelling willen met de boot. Deze trein heet de Inselzug, die het voor Duitsers gemakkelijk maakt om naar de Waddeneilanden te reizen. Deze Inselzüge zijn door Arriva weer in de dienstregeling opgenomen. Een aantal jaren geleden bestond deze trein namelijk ook al, maar is toen uit de dienstregeling gehaald wegens spoorvernieuwing op het Duitse traject Nieuweschans - Leer.

Toekomst

in de toekomst een extra sneltrein gaat rijden in de richting van Groningen, daarvoor komt er een nieuw perron aan de zuidkant van het station nabij de nieuwe liften, en wordt spoor 8 verlengd onder de onderkapping van het station en wordt het eilandperron verbreed. Tevens gaan er meer treinen rijden naar Sneek en Zwolle.

Bronnen, noten en/of referenties
  • Informatie stations ontleend aan: Station Leeuwarden op Stationsweb.
  • H. Romers, De Spoorwegarchitectuur in Nederland, 1841-1938, Zutphen 1981
  • C. Douma, Stationsarchitectuur in Nederland, 1938-1998, Zutphen 1998

Monumenten in de buurt van Station Leeuwarden in Leeuwarden

Twee bouwlagen tellend blokvormig witgepleisterd pand onder met platte friese pannen gedekt afgeknot schilddak

Sophialaan 5
Leeuwarden
In de stadsuitleg naar ontwerp van Thomas Romein rond 1870 ontstaan twee bouwlagen tellend, witgepleisterd en van getrokken voegen voorzien,..

Blok van elf volkswoningen in Overgangsstijl

Wijnhornsterstraat 2
Leeuwarden
BLOK VAN 11 VOLKSWONINGEN, Wijnhornsterstraat 2-6, Starterstraat 1-9 en Hollanderstraat 14, deel uitmakende van het COMPLEX HOLLANDERWIJK. ..

Blok van 22 volkswoningen in Overgangsstijl

Hollanderdijk 50
Leeuwarden
Inleiding BLOK VAN 22 VOLKSWONINGEN, Hollanderdijk 50-70 en Wijnhornsterstraat 1, deel uitmakende van het COMPLEX HOLLANDERWIJK. De Holl..

Blok van twintig volkswoningen in Overgangsstijl

Halbertsmastraat 1
Leeuwarden
Inleiding BLOK VAN 20 VOLKSWONINGEN, Halbertsmastraat 1-39, deel uitmakende van het COMPLEX HOLLANDERWIJK. De Hollanderwijk in 1915 in ..

Blok van zes volkswoningen in Overgangsstijl

Hollanderstraat 2
Leeuwarden
Inleiding BLOK VAN 6 VOLKSWONINGEN, Hollanderstraat 2-12, deel uitmakende van het COMPLEX HOLLANDERWIJK. De Hollanderwijk in 1915 in op..

Kaart & Routeplanner

Route naar Station Leeuwarden in Leeuwarden

Foto's (19)

Alle 19 foto's weergeven