Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kop-rompboerderij in Kollum

Boerderij

Eyso de Wendtstraat 4
9291ES Kollum (gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
Friesland

Bouwjaar: ng)
Architect: Wendtstraat 4


Beschrijving van Kop-rompboerderij

Pand onder zadeldak tegen topgevel aan de straat. Top gesloten op twee kleine lichtopeningen na. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 23724
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Een kop-hals-rompboerderij in Kollum

De kop-hals-rompboerderij is een boerderijtype dat veel voorkomt in Friesland en in het westen en noorden van Groningen. De boerderij heeft deze benaming gekregen doordat de vorm doet denken aan een liggende koe. Hierbij is het woonhuisgedeelte de kop, het middengedeelte de hals en de schuur de romp. Dit boerderijtype valt in de hoofdgroep Noordelijke huisgroep.

Geschiedenis

De kop-hals-rompboerderij is ontstaan uit de langhuisboerderij. Rond 1600 ging het in Nederland erg goed in de landbouwsector en waren voor de oogst grotere opslagplaatsen nodig. Aan de zijkant van de boerderij werd een stuk aangebouwd. Hierdoor ontstond de kop-hals-rompboerderij, waarbij het woongedeelte niet recht voor de schuur staat. De nieuwe boerderijen werden vanaf die tijd op deze manier gebouwd.

De kop-hals-rompboerderij is ook geschikt voor het moderne agrarische bedrijf.

Constructie

Een kop-hals-rompboerderij was geschikt voor veeteelt en voor akkerbouw. Er is wel een verschil in de vorm van de boerderij:

  • Een veeteeltbedrijf is te herkennen aan het hogere voorhuis met de daaronder gelegen melkkelder en de stalraampjes in de schuur.
  • Een akkerbouwbedrijf heeft een verlengd voorhuis voor een grotere graanopslagzolder en grotere ramen aan de achterkant van de schuur, die als dorsruimte werd gebruikt.

De kop van een kop-hals-rompboerderij heeft topgevels met schoorstenen. Op de uiteinden van de nok van de romp werd als bescherming een uilenbord geplaatst. Dit is een driehoekig bord met een gat in het midden waardoor uilen in en uit konden gaan.

Varianten

Karakteristiek Bildtse Kop-hals-romp boerderij langs de Oude Bildtdijk
Kop-romp boerderij uit 1792
  • De Bildtse boerderij is een variant op de kop-hals-rompboerderij waarbij het voorhuis haaks op de schuur staat in een L-vorm. Deze variant is te vinden op Het Bildt. Opmerkelijk is ook dat er vóór 1500 geen schuren voorkwamen in Friesland. Het is daarom heel goed mogelijk dat de kop-hals-rompboerderij haar oorsprong vindt op Het Bildt en zich van daaruit over Friesland heeft verspreid.
  • De kop-hals-rompboerderij zonder hals of kop-rompboerderij is een variant, waarbij de kop en de hals niet zichtbaar gescheiden zijn, maar waarbij de woon- en leeffuncties zo gescheiden zijn in de kop, dat er toch sprake is van een gedeelte met halsfunctie. Deze boerderijen komen voor in het oosten van Friesland en in het Westerkwartier, waar de bodem bestaat uit zandgrond, die minder vruchtbaar is dan de kleigrond in Noord-Friesland en Groningen. Ook zijn ze een enkele keer wel gerealiseerd als villaboerderijen, zoals bijvoorbeeld boerderij Klinkenborgh op het Groningse Hogeland.

Museum

In de jaren 60 werd er in Midlum een kop-hals-rompboerderij gesloopt om vervolgens te worden herbouwd in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, de kop-hals-rompboerderij van Midlum.


Monumenten in de buurt van Kop-rompboerderij in Kollum

Woning onder schilddak met Vlaamse top

Eyso de Wendtstraat 6
Kollum (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
Woning onder schilddak met Vlaamse top. Vensters met roedenverdeling.

Oostenburg

Oostenburgstraat 2
Kollum (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
Voormalig Werkhuis, thans gemeentelijke sociale werkvoorziening. Tien venstertraveeen lang onderkelderd pand onder schilddak met kleine hoek..

Postkantoor Voorm. postkantoor. Oudheidkamer Mr. Andreae

Eyso de Wendtstraat 11
Kollum (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
Inleiding Het voormalig POSTKANTOOR met directeurswoning dateert van 1888. De gemeente Kollumerland besloot indertijd, na rijkstoestemming ..

Pand zonder verdieping onder zadeldak tegen topgevel met beitelingen

Voorstraat 70
Kollum (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
Pand zonder verdieping onder zadeldak tegen topgevel met ter weerszijden een trede ter halver hoogte; langs de zijden beitelingen.

Pand met verdieping en rechte kroonlijst met timpaan onder voor afgeschuind zadeldak (Apotheek It Krúswâld)

Voorstraat 62
Kollum (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
Pand met verdieping onder voor afgeschuind zadeldak waarop topschoorsteen met bord. Rechte kroonlijst in het midden verhoogd met klein tympa..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kop-rompboerderij in Kollum

Foto's (2)