Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Boven- of St. Nicolaaskerk in Kampen

Kerkelijk Gebouw

Koornmarkt 26
8261JX Kampen
Overijssel

Bouwjaar: eind 13e/mog. begin 14e eeuw 1500 14e-15e eeuw (schip) begin 15e eeuw (toren) 1450-1500 (koor) 19e eeuw (torenspits) 1320 eind 13e/mog. begin 14e eeuw 1500 14e-15e eeuw (schip) begin 15e eeuw (toren) 1450-1500 (koor) 19e eeuw (torenspits)
Architect: o.a. H. de Steenbicker, R. van Keulen, J. de Jonge, N. Plomp, P. Bondam, I. Gosschalk, G. de Hoog, R. Offringa en A.J. Reijers Steenbicker o.a. H. de Steenbicker, R. van Keulen, J. de Jonge, N. Plomp, P. Bondam, I. Gosschalk, G. de Hoog, R. Offringa


Beschrijving van Boven- of St. Nicolaaskerk

Boven- of St. Nicolaaskerk. Een geheel in steen overwelfde KRUISBASILIEK, bestaande uit een vijfbeukig schip, transept, twee portalen aan weerszijden van het schip tegen de westzijde van de transeptarmen, en koor met zijbeuken en zijbeukkapellen, benevens koorsluiting met omgang en zeven straalkapellen. De middenbeuk van het schip met de aansluitende zijbeuken en het transept dateren gedeeltelijk uit de XIV; overigens zijn ze evenals de buitenste zijbeuken van het schip XV. Het koor werd gebouwd naar het ontwerp van Rutger van Keulen (van Kampen) in de tweede helft van de XVe eeuw; het vertegenwoordigt na het koor van de Dom van Utrecht het eerstvolgende koor met volledige omgang en kapellenkrans in Nederland. De beide portalen zijn toevoegingen van omstreeks 1500. Bij XIX restauraties werd de natuurstenen bekleding van de buitenzijde der straalkapellen vervangen door een van baksteen en werd de buitenzijde van de koorlantaarn opnieuw met natuursteen bekleed. Sinds 1958 is het schip in restauratie. Inwendig: tussen de pijlers van het koor sierlijke zandstenen koorafsluitingen en sedilia XV; vroeg renaissance koorhek (1552), preekstoel (ca. 1500), orgel vervaardigd door Johan Slegel met rugpositief en tribune (1670-1676). Smeedijzeren hekken (XVIIa-XVIIIa), ijzeren doopboog (1629). Gebeeldhouwde eiken betimmering; laat-gotische hardstenen doopvont. Grafmonumenten van vice-admiraal Jan Willem de Winter (XIXa); grafzerken; decoratieve gewelfschilderingen; tegen de torenmuur een beschildering 1744. Toren. Gebouwd begin XV; spits XIXa. De toren bestaat uit vier geledingen; in de onderste een dorische poortdoorgang XIX A, daarboven in elke geleding drie spitsboognissen, resp. galmgaten. Orgel met Hoofdwerk, Bovenwerk, Borstwerk, Rugwerk, in 1742 gemaakt door A.A. Hinsz. In 1788 uitgebreid met een vrij Pedaal door F.C. Schnitger jr en H.H. Freytag. Bij de restauratie in 1974 werd een tweede Bovenwerk toegevoegd om de registers die in de 19e eeuw waren toegevoegd een passende plaats te bieden. Klokkenstoel met gelui van twee klokken van G. van Wou, 1482, diam. respectievelijk 147,8 cm. en 119,5 cm. Mechanisch torenuurwerk Gebr. van Bergen, Midwolda, 1917, later voorzien van electrische opwinding. In het koor van de kerk toont een losstaande steen van 83,5 cm. lengte en 69 cm. hoogte, waarvan aan de rechter onderzijde een groot stuk afgebroken is, een oostwijzer, die de tijd in Kampen aangeeeft en tevens voor Batavia en Curacao. In de rechter onderhoek staan de jaartallen: 1779 en 1805. In de linker onderhoek: 1730 7/22 I.V.V. waaronder 1857.....39. De zonnewijzer zal dus 22 juli 1730 gemaakt zijn. Het is niet bekend waar de zonnewijzer oorspronkelijk heeft gezeten. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 23053
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Bovenkerk
De Bovenkerk
De Bovenkerk
Plaats Kampen
Denominatie Protestantse Kerk in Nederland
Coördinaten 52° 33′ NB, 5° 55′ OL
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  23053
Interieur
Orgel Orgels van de Bovenkerk
Zitplaatsen 1.250
Detailkaart
Bovenkerk (Kampen)
Bovenkerk (Kampen)
Afbeeldingen
Het koor van de Bovenkerk
Het koor van de Bovenkerk
Het Hinsz-orgel
Het Hinsz-orgel
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Bovenkerk (ook wel St. Nicolaaskerk) in de Nederlandse stad Kampen is een grote, gotische kruisbasiliek en tevens het opvallendste element in het stadsgezicht van Kampen. Tot het interieur van de kerk behoort een vroeg-renaissance koorhek, een natuurstenen kansel en een monumentaal orgel. De kerk heeft een kerktoren en een schip met dubbele zijbeuken, een gesloten priesterkoor met kooromgang en straalkapellen. De kerk heeft 1.250 zitplaatsen.

De bouw

De bouw van de kerk verliep in een aantal fasen:

  • Bouw van romaanse kerk (12e eeuw)
  • Bouw van vroeg-gotische kerk (laatste kwart van 13de eeuw)
  • Kerk krijgt een basilicaal koor (laatste kwart van 14de eeuw)
  • Plan voor een basilicaal schip mislukt (begin 15de eeuw)
  • De voltooide vorm (tweede helft 15de eeuw)

Geert van Wou

In 1481/1482 goot klokkengieter Geert van Wou klokken voor de Bovenkerk. In de directe nabijheid van de Bovenkerk had hij zijn Stads klokken- en geschutgieterij gevestigd. Thans hangen nog twee klokken van hem in de Boventoren. Op 11 september 2009 werd er een nieuwe klok opgehangen , gegoten door Laudy in het Groningse Finsterwolde. In 2010 wederom een Laudyklok met daarop de afbeelding van de H. Nicolaas, de patroonheilige van de kerk. In 2011 ten slotte werd het gelui gecompleteerd met nog eens vijf klokken. De nu in totaal negen luidklokken hebben de tonen: des1, es1, f1, ges1, as1, bes1, des2, es2 en f2. De klokken des1 en f1 zijn gegoten door Geert van Wou. Alle door klokkengieter Laudy toegevoegde klokken zijn geheel in de traditie van Van Wou gegoten, zonder oppervlaktebehandeling en zonder stemmen, zuiver op toon. Zo is aldus een middeleeuws gelui 'herboren'.

Graven

In de Bovenkerk zijn vele Kampenaren begraven. Vooraanstaande Kamper families werden begraven in familiegraven waarvan vele zich in de Lemkerkapel, de grafkelder, bevinden. Ook prominente Kampenaren zijn in de kerk begraven, waaronder de schilder Hendrick Avercamp en, hoewel geen Kampenaar van geboorte, de reeds genoemde klokkengieter Geert van Wou. In het dwarsschip bevindt zich een klein ornament van rood marmer met een groene marmeren urn ter nagedachtenis aan viceadmiraal Jan Willem de Winter (1761-1812). De urn bevat het hart van De Winter. Zijn lichaam is, als enige Nederlander, bijgezet in het Panthéon in Parijs. Een van de opgestelde grafmonumenten in de koorgang is gemaakt ter gedachtenis van Rutger van Breda (†1693) met zijn echtgenote Joanna Aymery (†1703).

Orgels

1rightarrow blue.svg Zie Orgels van de Bovenkerk (Kampen) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de Bovenkerk bevinden zich drie orgels. Het Hinsz-orgel, een koororgel en een kistorgel. De vaste organist van de orgels in de Bovenkerk, namens de hervormde gemeente, is Ab Weegenaar.

Foto's

Zie ook

Externe link



Monumenten in de buurt van Boven- of St. Nicolaaskerk in Kampen

Hoekpand met jongere winkelpui en lijstgevel onder schilddak met dakkapel

Oudestraat 1
Kampen
Hoekpand met lijstgevel. Schilddak met dakkapel. Gemoderniseerde winkelpui. XVIII-XIX.

Hoekpand met jongere winkelpui in lijstgevel met lijst met consoles

Oudestraat 2
Kampen
Hoekpand met lijstgevel; de lijst voorzien van consoles. Winkelpui. XXa-XVIII.

Huis met lijstgevel met gepleisterde pui, gevelsteen en dakkapel

Oudestraat 4
Kampen
Huis met lijstgevel, waarvan de pui is gepleisterd. Dakkapel met eenvoudige wangstukken. De dakkapel en de vensters van de verdieping zijn n..

Uit baksteen opgetrokken (winkel)woonhuis van drie verdiepingen met lijstgevel

Oudestraat 13
Kampen
Op de hoek van de door vier laat-middeleeuwse luchtbogen gesteunde Meerminnensteeg gelegen (winkel)woonhuis met laat-middeleeuws (1450-1550)..

Pand met lijstgevel en jongere winkelpui

Oudestraat 15
Kampen
Pand met lijstgevel, XVIII-XIX. Moderne winkelpui.

Kaart & Routeplanner

Route naar Boven- of St. Nicolaaskerk in Kampen