Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Catharinakerk in 's Hertogenbosch

Kerkelijk Gebouw

Kruisbroedershof 4
5211GX 's Hertogenbosch
Noord Brabant


Beschrijving van Sint-Catharinakerk

St.Catharina of Kruiskerk. 1917-18 gebouwd door Jan Stuyt met behoud van de in 1533 vv.gebouwde koorsluiting met noordelijke sacristie van de kloosterkerk der Kruisheren. Dit overblijfsel van het koor is opgetrokken van baksteen met natuurstenen banden en sierdelen, overhoeks versneden steunberen en geprofileerde grotendeels dichtgezette vensters. Sacristie met achtdelig ribgewelf op kraagstenen. Oorspronkelijk schip werd in 1601 begonnen; 1841 ver- vangen door Waterstaatskerk van J.de Kroon, 1917 gesloopt voor de huidige. Daarin de preekstoel en orgelgalerij met beelden uit 1841 overgebracht; aantal 17e eeuwse grafzerken bewaard en een belangrijke reeks 17e en 18e eeuwse schilderijen, waaronder een cyclus van negen door P.J.Verhaghen uit 1768-81, afkomstig uit de abdij van Averbode. Voorts gegoten koperen kronen (17e eeuw). In de kap van de zuidelijke zijtoren klok van Jan Moer, 1562, diam. 55 cm. Mechanisch torenuurwerk, 1917? is buiten gebruik gesteld. In de sacristie klok van M.de Haze, diam. 35 cm. Orgel met Hoofdwerk, Bovenwerk, Borstwerk en vrij Pedaal, in 1851 gemaakt door J.J. Vollebregt en Zoon. In 1898 overgeplaatst en gewijzigd door Maarschalkerweerd, in 1956 gerestaureerd. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 21692
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint Cathrienkerk
Sint-Catharinakerk
Sint-Catharinakerk
Plaats 's-Hertogenbosch
Denominatie Rooms-Katholiek
Coördinaten 51° 41′ NB, 5° 18′ OL
Gebouwd in 1533 Gotische kerk,
1842 Waterstaatskerk,
1917 neobyzantijns
Gewijd aan Catharina van Alexandrië
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  21692
Architectuur
Architect(en) Jan Stuyt (1917)
Jos de Kroon (1842)
Stijlperiode Neo Byzantijns 1917
Koor Gotiek 1533
Interieur
Preekstoel 1841
Orgel 1851, Johannes Vollebregt
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint Cathrien (Sint-Catharinakerk) of Kruiskerk (Kruisherenkerk) in 's-Hertogenbosch is gelegen aan het Kruisbroedershof in de binnenstad van de Brabantse hoofdstad. De kerk is vernoemd naar de Heilige Catharina van Alexandrië. Een beeltenis van haar staat boven het portaal. Ook het kruisteken, een verwijzing naar de stichters van de kerk de Kruisheren is hier en daar in het gebouw aanwezig.

Geschiedenis

De kerk kent drie bouwperiodes 1533, 1842 en 1917.

In 1468 vestigen zich de eerste Kruisheren in 's-Hertogenbosch. Het is een mannelijke kloosterorde die zich toelegde op onderwijs en evangelisatie. In 1533 bouwen ze hier hun kloosterkerk, die in 1569 ook de functie van parochiekerk krijgt. Een uitbreiding van de kerk volgt in 1601. Als gevolg van de capitulatie van 's-Hertogenbosch na het beleg van de stad wordt de kerk in 1629 protestants. De protestantse eredienst behoudt men tot 1794, maar daarna treedt verval in, en wordt het gebouw alleen nog gebruikt als hooischuur en paardenstal. Na het decreet van Napoleon Bonaparte wordt de kerk in 1810 teruggeven aan de katholieken. Het krijgt daarmee weer de functie van kerk, maar nu voor het Franse garnizoen.

  • 1842 Waterstaatskerk

Het gebouw was inmiddels erg beschadigd en voor een gedeelte vervallen. De katholieke schilderingen van Pieter-Jozef Verhaghen, afkomstig van de abdij van Averbode, diende in schuilkerken te worden opgeslagen. In 's-Hertogenbosch mochten er van het rijk drie waterstaatskerken worden gebouwd (Sint Pieter, Sint Jacob en Sint Catharinakerk) In 1844 werd met de bouw van de Sint Catharinakerk begonnen, waarbij van de middeleeuwse kerk alleen de koorsluiting behouden bleef. Deze rust op een overkluizing van de Kerkstroom, die een onderdeel is van de Binnendieze. Na enige decennia bleek de waterstaatskerk geen deugdelijk bouwwerk te zijn. Het bracht veel extra kosten met zich mee. Er werd daarom besloten een nieuwe kerk te bouwen.

Geïnspireerd door een reis naar Istanbul waar de architect Jan Stuyt de Hagia Sophia had gezien ontwierp hij een koepelkerk in Neo Byzantijnse stijl. Het ontwerp lijkt veel op zijn vorige project de Cenakelkerk. De eerste steen werd gelegd in 1916 en in 1918 was de bouw voltooid. Het bestaande grondplan van de waterstaatskerk, een kruiskerk, kon hij gebruiken om er een gelijkmatig achthoekige kerk van te maken. De koepel is van gewapend beton gemaakt, wat voor die tijd een waagstuk was. De plafondschildering van Jan Oosterman is een voorstelling van de acht zaligsprekingen. Het zestiende-eeuwse koor over de Kerkstroom kon ook nu weer behouden blijven. Het is een rijksmonument.

Inventaris

Het orgel is een Vollebregtorgel uit 1851, overgeplaatst in 1898. De preekstoel is ook overgeplaatst en dateert van 1841. Verder zijn er negen schilderijen van Pieter-Jozef Verhaghen.

Huidige functie

Halverwege 2015 verloor de kerk haar kerkelijke functie.[1] Over een andere bestemming wordt nog nagedacht, de kerk is immers een rijksmonument. Hoewel de laatste eucharistieviering in de Sint-Catharinakerk op zaterdag 27 juni 2015 was kan de Johannes van Damascusgemeenschap voorlopig de kerk toch blijven gebruiken op zondagochtend. In afwachting van een nieuw nog te bouwen theater aan de parade zal de kerk in 2017 een tijdelijke functie krijgen als theater.[2]



Monumenten in de buurt van Sint-Catharinakerk in 's Hertogenbosch

Kosterij der kruiskerk uit 1619

Kruisbroedershof 2
's Hertogenbosch
Kosterij der Kruiskerk uit 1619. Gevel met voluutvormige trappen.

woonhuis

Parklaan 1
's Hertogenbosch
Inleiding. Blok met vijf WOONHUIZEN op de hoek van de Parklaan en het Kruisbroedershof met voortuintjes en deels met achtererf. De linkerge..

Eenvoudig breed herenhuis

Vughterstraat 98
's Hertogenbosch
Eenvoudig breed herenhuis; kroonlijst met parel-, eier- en tandlijst. Schuiframen. Fraai gesneden bovenlicht. plm 1780.

De Vier Azen

Vughterstraat 100A
's Hertogenbosch
'De Vier Azen', uit 1665. HUIS met trapgevel met gebogen topfronton waarin het jaartal; ovaal topvenster; kruiskozijnen onder strekken. Acht..

Den Dobbelen Arent

Vughterstraat 90
's Hertogenbosch
'Den Dobbelen Arent'. Huis met eenvoudige lijstgevel, gepleisterd, met cordonlijst; geblokte deuromlijsting met gesneden kroonlijst. plm 180..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Catharinakerk in 's Hertogenbosch

Foto's (23)

Alle 23 foto's weergeven