Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kruithuis in 's Hertogenbosch

Militair Object

Citadellaan 7
5211XA 's Hertogenbosch
Noord Brabant

Bouwjaar: 1618-1620


Beschrijving van Kruithuis

Kruithuis. Thans bouwkundig studiecentrum. 1618-1621 gebouwd door Jan van der Wege. Binnen een gedempte gracht gelegen, zeshoekig, om een binnenplaats opgetrokken. Baksteen met toepassing van natuursteen; natuurstenen rustica pilasterpoort met fronton en wapen. Stenen wenteltrappen in de traptorens. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 21594
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kruithuis
Kruithuis voor.jpg
Locatie Citadellaan
Coördinaten 51° 42′ NB, 5° 18′ OL
Oorspr. functie Opslag van buskruit
Huidig gebruik Expositieruimte
Start bouw 1618-1620
Sluiting Na 1629 andere doeleinden
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 21594
Eigenaar Gemeente 's-Hertogenbosch
binnenplaats (1959)
binnenplaats (1959)
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het Bossche Kruithuis is een 17e-eeuws kruithuis aan de Citadellaan in de binnenstad van 's-Hertogenbosch. Het is gebouwd in 1618-1620 onder leiding van krijgsbouwkundig ingenieur Jan van der Weeghen naar het voorbeeld van het eerste Kruithuis van Delft.[1] Het is het laatste nog bestaande kruithuis uit de Tachtigjarige Oorlog.

Bouw

Aan het begin van de 17e eeuw beschikte de stad over verschillende depots voor de opslag van munitie, met name in de torens en rondelen van de stadsmuren. Het Twaalfjarig Bestand van 1609-1621 werd aangegrepen om de verdedigingswerken van de stad grondig te renoveren en uit te breiden. In 1617 werd de bouw van het "aminutiehuis bij de Orthenpoort" aanbesteed.

Het zeshoekige gebouw kreeg buitenmuren van een meter dik, zonder ramen, opgetrokken uit baksteen in combinatie met natuursteen. Hierbinnen werd een binnenplaats[2] gecreëerd met muren die minder dik waren. De toegangspoort bevond zich aan de zijde van de stadswallen en het dak was er met een zwakke constructie op bevestigd, zodat bij een eventuele ontploffing het gebouw de lucht in zou vliegen of in ieder geval van de stad af. Het geheel werd omringd door een gracht. De totale bouwsom bedroeg 22.748 gulden, 4 stuivers en 6 oortjes. De laatste rekening werd betaald op 27 september 1621.

Gebruik

In 1629, na het Beleg van 's-Hertogenbosch en de verovering van de stad door Frederik Hendrik, werd het gebouw door de Staatsen geconfisqueerd voor doeleinden van nationaal belang. Er werden een wapenfabriek en later een laboratorium voor wetenschappelijk onderzoek gevestigd. In de Tweede Wereldoorlog werden het Standbeeld Jeroen Bosch en het Standbeeld Kardinaal van Rossum ter bescherming tegen oorlogsgeweld en Duitse smeltovens opgeslagen in het Kruithuis. In 1947 stond de stad de Mortelkazerne af aan het Rijk in ruil voor hernieuwd eigen zeggenschap over het Kruithuis.[3]

Tussen 1946 en 1973 werden in het gebouw architecten opgeleid voor de wederopbouw aan de driejarige Cursus Kerkelijke Architectuur, waaruit zich de Bossche School zou ontwikkelen. Docenten waren onder meer de broers Hans en Nico van der Laan. In 1956 studeerde Jan de Jong er cum laude af.

Van 1972 tot 1994 was het pand het onderkomen van het Stedelijk Museum 's-Hertogenbosch. In 1973-1975 werd een grondige restauratie uitgevoerd. Toen het museum groeide en er plannen ontstonden om het complex, destijds bekend als Museum Het Kruithuis, te verbouwen naar ontwerp van Architect Borek Sipek[4], is het SM's en de kunstuitleen die er waren gevestigd, verhuisd. In 2002 werden de controversiële verbouw- en uitbreidingsplannen geschrapt. Sinds 1989 is het een rijksmonument en thans biedt het Kruithuis onderdak aan STOK (Stedelijk Overleg Kunstenaars 's-Hertogenbosch) en zijn er elke zes weken exposities te bezichtigen.[5]


Monumenten in de buurt van Kruithuis in 's Hertogenbosch

Vrijgelegen voormalig medisch consultatiebureau

Citadellaan 24
's Hertogenbosch
Inleiding. Aan de Citadellaan, in een inham van de bastionnering van de Citadel gesitueerd, vrijgelegen voormalig medisch CONSULTATIEBUREAU..

In het fort citadel een kazerne

Zuid Willemsvaart 2
's Hertogenbosch
In het fort Citadel een kazerne, waarvan het oudste deel, de middenpartij (1790) nog de gedaante heeft van de traditionele, sobere, militair..

In de rooilijn en op de hoek van de van Tuldenstraat en jan Heinsstraat gelegen herenhuis

van Tuldenstraat 1
's Hertogenbosch
Inleiding. In de rooilijn en op de hoek van de Van Tuldenstraat en Jan Heinsstraat gelegen HERENHUIS. Linkergevel vrijliggend met klein erf..

weg en waterwerk

Brede Haven (peilschaal)
's Hertogenbosch
Inleiding. De PEILSCHAAL is gelegen in de kademuur van de Brede Haven, nabij de brug bij de Oliemolensingel. Circa tien meter ten zuiden va..

Vroeg 19e-eeuws pand met twee verdiepingen

Orthenstraat 71
's Hertogenbosch
Vroeg 19e eeuws pand met twee verdiepingen; voorste gedeelte onder met rode en blauwe kruispannen gedekt schilddak met haaks daarop staand h..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kruithuis in 's Hertogenbosch

Foto's (20)

Alle 20 foto's weergeven