Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Sprengenberg in Haarle

Kasteel Buitenplaats

Sprengenbergerweg 1
7448PB Haarle (gemeente Hellendoorn)
Overijssel

Bouwjaar: 1900-1910
Architect: Karel Muller


Beschrijving van De Sprengenberg

LANDHUIS "De Sprengenberg"; in drie etappes gebouwd tussen 1900 en 1910 in opdracht van A.A.W. van Wulfften Palthe naar ontwerp van de architect Karel Muller en bestaande uit: een gecementeerd in baksteen opgetrokken jacht/ uitkijktoren op vierkante plattegrond bekroond door open houten uitkijkpost afgedekt met tentdak; op de zuidwesthoek een arkeltorentje afgedekt met ingesnoerd kegeldak en op de overige hoeken een spuwer; aan weerszijden van de zuidoosthoek een rookkanaal, dat boven het tentdak uitsteekt; tegen de zuidgevel, ter hoogte van de eerste verdieping een uitpandige, met hout omklede trap onder deels omlopend lessenaardak; tegen de oostgevel een houten balkon. Op de begane grond de jachtkamer, welke aan de vier zijden door middel van forse rondbogen aansluit bij nevenruimten. Ter hoogte van de eerste verdieping een vide met aan noord- en zuidzijde een drietal gekoppelde segmentboog openingen, welke aan de noordzijde beglaasd zijn en waarvan de bogen rusten op kolommen met teerling kapitelen gedecoreerd met waaiermotief, en aan de oost- en westzijde een tweetal bredere en lagere, gekoppelde segmentboog openingen, waarvan de bogen eveneens rusten op kolommen met teerlingkapitelen gedecoreerd met waaiermotief. Boven de vide een drietal verdiepingen met diverse vertrekken voorzien van onregelmatig in het gevelvlak geplaatste, hoge smalle vensteropeningen met 6-, 8- en 10 ruits ramen. Tegen de westzijde van de toren een vleugel zonder verdieping, witgepleisterd boven een plint van zwerfkeien voorzien van grote, getoogde, gekoppelde vensters met natuurstenen middenkolom aan de zuidzijde en voor het overige van vensters met kleine roedenverdeling, onder met pannen gedekt wolfdak en door middel van een vlakgedekte tussenbouw verbonden met een vlakgedekte, achtzijdige theekoepel. Tegen de oostzijde van de toren een op L-vormige plattegrond gebouwde vleugel grotendeels zonder verdieping, doch met enige verhoogde delen met verdieping, witgepleisterd boven een plint van zwerfkeien, onder met pannen gedekte zadeldaken, een zuidzijde c.q. westzijde voorzien van grote, getoogde, gekoppelde vensters met natuurstenen middenkolom en voor het overige van draaivensters met kleine roedenverdeling en schuifvensters met kleine roedenverdeling in bovenlichten. Mechanisch torenuurwerk Petit & Fritsen, Aarle-Rixtel, ca. 1900. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 21407
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Sprengenberg
De Sprengenberg in de sneeuw
De Sprengenberg in de sneeuw
Locatie Sprengenberg
Coördinaten 52° 21′ NB, 6° 23′ OL
Start bouw 1898-1910
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 21407
Architect Karel Muller
Eigenaar Natuurmonumenten en de Stichting Huis Bergh
Detailkaart
De Sprengenberg
De Sprengenberg
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Sprengenberg is een huis op de heuvel Sprengenberg bij Haarle, gemeente Hellendoorn, gebouwd in de jaren 1898-1910 in opdracht van A.A.W. van Wulfften Palthe. Het huis wordt in Salland vaak de Palthetoren genoemd. Omwonenden spreken meestal van de Villa. Het bijbehorende landgoed De Sprengenberg is een natuurgebied in beheer bij Natuurmonumenten en maakt deel uit van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug, het is vrij te bezoeken. Het huis is niet open voor publiek.

Badhuisje bij De Sprengenberg

Palthe woonde in Almelo en bezat het land rond de heuvel, waar hij geregeld joeg. In 1898 liet hij een theekoepeltje bouwen waar men kon bijkomen van de jacht en eventueel met enkele personen logeren. In de jaren daarna liet hij architect Karel Muller diverse uitbreidingen ontwerpen zoals de galerij en de toren. Palthe, die met twee broers de Palthetextielfabrieken had opgericht, was zeer geïnteresseerd in de nieuwste technieken en paste deze toe in het landhuis. Zo was het huis geheel zelfvoorzienend met een eigen waterput en windmolen. Bij het huis hoorde ook een kolk met een badhuisje. Dit gebouwtje bestaat nog, het wordt door de inwoners van het nabije Haarle wel het heksenhuisje genoemd.

Aanvankelijk was het huis bedoeld als jacht- en vakantiehuis, maar later ging Palthe er zelf wonen. Zijn vrouw, Maria Aurelia Engberts, had namelijk last van reumatiek en had baat bij de droge omgeving. Palthe had in de jaren 1920 op de bij het huis gelegen heide een eigen vliegveldje. Na zijn dood in 1929 heeft zijn ongetrouwde dochter, Maria Aurelia van Wulfften Palthe, er gewoond tot haar dood in 1962. Na de Tweede Wereldoorlog raakte het huis steeds meer vervallen. De exploitatie van het land bracht te weinig op en het land is door de familie verkocht: het is nu gedeeld eigendom van Natuurmonumenten en de Stichting Huis Bergh. Het huis De Sprengenberg is door de Stichting voor een symbolisch bedrag in erfpacht gegeven aan de afstammelingen van Palthe, verenigd in Vereniging De Sprengenberg. Sindsdien is het huis grondig opgeknapt.

Zie ook

Externe link


Monumenten in de buurt van De Sprengenberg in Haarle

Vrijwel noord-zuid gerichte hoofd-as vormt de basis van de tuin rondom het huis

Sprengenbergerweg 1
Haarle (Gemeente Hellendoorn)
Omschrijving Een vrijwel noord-zuid gerichte hoofd-as (meer precies: noord-noord-west wijzend) vormt de basis van de TUIN rondom het huis. ..

Dienstwoning

Sprengenbergerweg 3
Haarle (Gemeente Hellendoorn)
Omschrijving De DIENSTWONING is over één bouwlaag opgetrokken op een rechthoekige plattegrond onder een overstekend zadeldak met wolfeind..

Terrein waarin grafheuvel

Sprengenberg
Hellendoorn
Terrein waarin grafheuvel. Datering: Neolithicum en/of Bronstijd. (Gedeeltelijke bescherming, voor zover de grafheuvel zelf betreft, alsmede..

Terrein waarin vijf grafheuvels

Sprengenberg van Heekweg
Hellendoorn
Terrein waarin 5 grafheuvels. Datering: Neolithicum en/of Bronstijd. (Gedeeltelijke bescherming, zie bijlage A)

Boerderij onder fors rieten schilddak

Pasmansweg 3
Holten (Gemeente Rijssen Holten)
Boerderij uit de 18e eeuw onder fors rieten schilddak. Het interieur is in 1992 grotendeels gemoderniseerd. In de stal is een viertal gebint..

Kaart & Routeplanner

Route naar De Sprengenberg in Haarle

Foto's (1)