Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Herv. kerk en toren (Jacobikerk) in Uithuizen

Kerkelijk Gebouw

Hoofdstraat-Oost 2
9981AH Uithuizen (gemeente Eemsmond)
Groningen

Bouwjaar: 12e eeuw (toren) ca. 1250 (schip) ca. 1450 (koor) 1679-'81 (verh. toren) 1793-'94 (uitbr.) 1972-'77 (rest.) 1200 12e eeuw (toren) ca. 1250 (schip) ca. 1450 (koor) 1679-'81 (verh. toren) 1793-'94 (uitbr.) 1972-'77 (rest.)
Architect: P.B. Offringa (1972-'77) Offringa 1977 P.B. Offringa (1972-'77)


Beschrijving van Herv. kerk en toren (Jacobikerk)

Herv. KERK en TOREN op omheind met bomen beplant kerkhof. Ruim kerkgebouw bestaand uit een dertiende eeuws romano-gotisch schip met jonger koor, noordbeuk en sacristie geheel overwelfd. In de kerk rijk met snijwerk versierde preekstoel met achterschot ter weerszijden van muurpijler (dubbel) klankbord en trap; doophek met snijwerk, doopbank; koorafsluiting met hoog gestoelte en banken ervoor; orgel in gesneden kas met rugpositief en balustrade, in 1701 gemaakt door Arp Schnitger. Onder orgel 4 rijen banken met "chapelet"-lijsten. Vier rouwkassen. Alberda. 12 Koperen wandarmen. Groot aantal gebeeldhouwde zerken, waarvan de oudste uit 1560 met koperen cartouche (uitgenomen en in sacristie opgehangen). Deels tufstenen toren, waarin mechanisch torenuurwerk gemaakt door W.J. Koek, Midwolda, circa 1900. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 21303
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Jacobikerk
Dionysiuskerk
Jacobikerk van Uithuizen
Jacobikerk van Uithuizen
Plaats Uithuizen
Gebouwd in 13-15e eeuw
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  21303
Interieur
Orgel Arp Schnitger, ± 1700
Afbeeldingen
20130617 Kerk Uithuizen orgel.jpg
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Jacobikerk in Uithuizen op het Groninger Hogeland is gebouwd in de eerste helft van de 13e eeuw. De toren, althans het onderste gedeelte, is ouder dan het kerkgebouw en dateert uit de 12e eeuw. Het koor is halverwege de 15e eeuw gebouwd. De kerk is eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.

Naam

De kerk staat in Uithuizen bekend als Jacobikerk, sinds M.D. Ozinga in 1933 beweerde dat deze oorspronkelijk was gewijd aan Jakobus de Meerdere. Recent onderzoek geeft echter aan dat niet Jacobus de Meerdere maar de heilige Dionysius de oorspronkelijke patroon van de kerk was.[1] De SOGK duidt de kerk dan ook aan als Dionysiuskerk.[2] Na de reductie van Groningen werd de kerk protestants, waarna de patroon niet meer genoemd werd in de naam. In 1860 werd enkele honderden meters westelijker, aan de Hoofdstraat, een neogotische rooms-katholieke kerk gebouwd, de Sint-Jacobus de Meerderekerk, die werd gewijd aan de apostel Jakobus.

De kerk

In het interieur is veel werk terug te vinden van de Groninger kunstenaar Allert Meijer. De orgelkas, het doksaal en de herenbank, de Menkemabank, zijn van zijn hand. Waarschijnlijk is ook de preekstoel van zijn hand met houtsnijwerk van Jan de Rijk.[3] Beiden maakten ook de preekstoel in de Mariakerk van het naburige Uithuizermeeden. Er wordt ook wel verondersteld dat Anthonie Verburgh, een schoonzoon van Allert Meijer, de maker van de preekstoel zou zijn.[4]

De rouwborden in de kerk zijn van leden van de familie Alberda, de bewoners van de Menkemaborg in Uithuizen.

Het kerkorgel met twee manualen en 28 registers is rond 1700 gebouwd door Arp Schnitger. Het is onderhouden en gerestaureerd door onder anderen Albertus Antoni Hinsz, Petrus van Oeckelen en laatstelijk in 2001 door Bernhardt H. Edskes.

Boven op de kerktoren staat geen weerhaantje, maar een zeemeermin, tevens het symbool in het gemeentewapen van de gemeente Eemsmond. Dit symbool staat al ruim 350 jaar op de Uithuizer kerktoren, want in 1653 moest, volgens een rekening in het kerkvoogdijboek van Uithuizen, de zeemeermin op de toren van Uithuizen verguld worden: Voor 't vergulden van de meerminne ende knopen op de toorn. Ook de wapenspreuk Ex Undis (=Uit de golven), zowel van de voormalige gemeente Uithuizen als van de huidige gemeente Eemsmond, verwijst naar dit symbool.[5]

Zie ook

1rightarrow blue.svg Lijst van kerken in Groningen



Monumenten in de buurt van Herv. kerk en toren (Jacobikerk) in Uithuizen

Middenstandswoning met Amsterdamse School-kenmerken met aangebouwde schuur

Mennonietenkerkstraat 8
Uithuizen (Gemeente Eemsmond)
Inleiding MIDDENSTANDSWONING met aangebouwde SCHUUR gebouwd in 1929 voor de heer H. Hoff Sr. vertoont kenmerken van de Amsterdamse School s..

Doopsgezinde kerk met aangebouwde kosterswoning en consistorie

Mennonietenkerkstraat 12
Uithuizen (Gemeente Eemsmond)
Inleiding ZAALKERK met aangebouwde KOSTERSWONING en KERKERAADSKAMER, getuige de gevelsteen gebouwd in 1868 in een Eclectische trant voor de..

Sarrieshut

Mennonietenkerkstraat 13
Uithuizen (Gemeente Eemsmond)
PANDJE onder schilddak met hoekschoorstenen. Zesruitsvensters. Van ouds een zgn. Sarrieshut, woning van de toezichthouder op de belastingen ..

Liefde De Liefde (van 1963 tot 2002: De Jonge Jan)

Mennonietenkerkstraat 15
Uithuizen (Gemeente Eemsmond)
Molen der Liefde. Achtkante bovenkruier met stelling gebouwd in 1866 ter vervanging van een standaardmolen uit 1621. Korenmolen.

Winkelwoning Voorm. winkelwoning in ambachtelijk-traditionele stijl met eclectische elementen

Hoofdstraat-West 69
Uithuizen (Gemeente Eemsmond)
Inleiding Voormalige WINKELWONING, met in de winkelpui een baksteen met het jaar 1893. De timmerman/aannemer bij de bouw was F.A. Rubertus...

Kaart & Routeplanner

Route naar Herv. kerk en toren (Jacobikerk) in Uithuizen