Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Schachtgebouw Oranje Nassau I in Heerlen

Nijverheid Industrie

Kloosterweg 1
6412CN Heerlen
Limburg

Bouwjaar: ca. 1897
Architect: A. Mehler

Top 100 monument

Schachtgebouw Oranje Nassau I

Heerlen, schachtgebouw van schacht I, schachtbok van schacht II en ophaalgebouw met daarin aanwezige ophaalmachine van schacht II, het geheel maakt deel uit van de voormalige Oranje Nassaumijn. Deze mijn heeft 75 jaar dienst gedaan, tussen 1899 en 1974. Het winningsprincipe van de steenkool dat met deze mijn werd geïntroduceerd, betekende een ommezwaai en een duidelijk markeringspunt in de geschiedenis van de mijnbouw. De nieuwe wijze van delven was een uitvinding van Friedrich Honigmann, waardoor mijnbouw onder waterhoudende bodemlagen mogelijk werd. Het bakstenen schachtgebouw met de gebastioneerde gevelbehandeling en de toepassing van hoektorentjes in neo-romaanse stijl is architectuurhistorisch van bijzondere betekenis, omdat het tot het "Malakow-type" behoort. Dit type vond zijn oorsprong in het Ruhrgebied en in het steenkoolbekken van Aken. Als zodanig kunnen deze objecten als embleem voor het mijnbedrijf gelden. De open stalen schachtbok van schacht II behoort tot het type dat omstreeks 1900 in het Saarland is ontwikkeld. Het materiaal en de constructie zijn hiervan belangrijk, omdat de betonnen schachtbokken van alle andere mijnen zijn gesloopt. In het ophaalgebouw is de nagenoeg oorspronkelijke, door stroomkracht aangedreven ophaalmachine aanwezig, zoals die in 1897 bij A. Mehler te Aken werd vervaardigd. Diverse omliggende en kenmerkende mijnbouw-objecten zijn inmiddels verdwenen, maar de authenticiteit van het voormalig schachtgebouw en zijn symbolische waarde voor de geschiedenis van de mijnbouw en voor de industriële archeologie, alsmede de architectuur-historische verschijningsvorm, impliceren tezamen een bijzondere cultuurhistorische waarde. Verder heeft het complex emotionele en geschiedkundige waarde als herdenkingsteken aan de decennia dat de mijnbouw in deze landstreek en in ons land van grote betekenis was. Ten slotte is er sprake van zeldzaamheidswaarde en een landschappelijke herkenningsfunctie.

Beschrijving van Schachtgebouw Oranje Nassau I

SCHACHTGEBOUW van schacht I, schachtbok van schacht II en ophaalgebouw met daarin aanwezige ophaalmachine van schacht II, gebouwd omstreeks 1897 ten behoeve van de voormalige mijn Oranje Nassau I. Het schachtgebouw, een zgn. "Malakow-toren" is in baksteen opgetrokken, heeft een vierkante plattegrond, telt twee verdiepingen en is vlak gedekt. De gevels zijn door lisenen verdeeld in drie traveeën met aan de bovenzijde tussen de lisenen een rondboogfries, zijn afgesloten door een breda, iets uitkragende bakstenen lijst en hebben torentjes met kantelen op de hoeken. Per travee op de begane grond twee gekoppelde getoogde nissen; op de eerste verdieping twee gekoppelde rondboog-vensters/nissen; op de tweede verdieping een groot rondboogvenster. Dit met uitzondering van middelste travee van voorgevel. De open stalen schachtbok van schacht II behoort tot het type, zoals dat omstreeks 1900 in het Saargebied ontwikkeld is, en is in later tijd enigszins verzwaard. Het ophaalgebouw van schacht II heeft eenzelfde vormgeving als het schachtgebouw van schacht I, doch heeft een rechthoekige plattegrond, heeft slechts een verdieping en halfronde vensters op de begane grond. In het ophaalgebouw is aanwezig de oorspronkelijke ophaalmachine, een in 1897 bij A. Mehler te Aken vervaardigde stoommachine, die later omgebouwd is op perslucht en waarvan de oorspronkelijke kabeltrommel werd vervangen door een Koepe-schijf. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 21229
Laatste wijziging: 2015-01-12 19:49:54.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Schachtgebouw Oranje Nassau I in Heerlen

Hoofdkantoor Oranje Nassau

Kloosterweg 1
Heerlen
Inleiding Het KANTOORGEBOUW is het voormalig hoofdkantoor van de "NV Mij tot Exploitatie van Limburgsche Steenkoolmijnen genaamd Oranje Na..

Ing. Woning t.b.v. Oranje Nassau I

Sittarderweg 79B
Heerlen
Inleiding HOOFD-INGENIEURSWONING gebouwd in 1921 naar een ontwerp van het Bouwbureau van de mijnen. De toegepaste bouwstijl is traditionali..

Royal Theater

Stationsplein 5
Heerlen
Inleiding BIOSCOOP ROYAL, gelegen op hoek van Stationsplein, is gebouwd in 1937 in opdracht van gebroeders Van Bergen. Het ontwerp in funct..

Villa Duysens

Honigmannstraat 59
Heerlen
Inleiding STADSVILLA genaamd villa Duysens naar de opdrachtgever dokter-apotheker Duysens. Het pand is halfvrijstaand en is gelegen op de h..

Hfd.Opz.woning tbv Oranje Nassau I

Sittarderweg 70
Heerlen
Inleiding Twee HOOFDOPZICHTERSWONINGEN onder-één-kap zijn gebouwd rond 1910-1915 in opdracht van de Oranje Nassau I mijnen. De woningen ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Schachtgebouw Oranje Nassau I in Heerlen

Foto's (1)