Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Provinciehuis (oostelijk gedeelte) in Groningen

Gebouw

Martinikerkhof 12
9712JG Groningen
Groningen

Bouwjaar: ca. 1550 1898-1900 (rest.) 1550 ca. 1550 1898-1900 (rest.)
Architect: J. van Lokhorst (1898-1900) Lokhorst 1898 J. van Lokhorst (1898-1900)


Beschrijving van Provinciehuis (oostelijk gedeelte)

Provinciehuis. De achtervleugel van het Provinciehuis met gevel aan de Singelstraat wordt gevormd door de plm 1900 gerestaureerde St. Maartensschool uit plm 1550; langgerekt gebouw met verdieping onder zadeldak tussen puntgevels. Smalle Groninger vensters met natuurstenen lateien en tussendorpel. Op de verdieping gevat in korfbogig gesloten nissen. In de Statenzaal fraaie schouw op zandstenen pilasters en met rijk gesneden boezem waarop schilderij door Collenius, 1712. In een vertrek kleinere gesneden schouw, 1700, met ovale schildering, allegorie op het recht. Op de verdieping betimmerde zaal gedekt door houten tongewelven, 1697; gesneden schouw waarop doek door Collenius. De gevel van de Conciergewoning is hierheen overgebracht uit de Kijk in 't Jatstraat. Zandstenen zuiver renaissance-gevel met verdieping en trapgevel in grote treden uit 1559. Beganegrond en verdieping geleed door halve zuilen, de top door pilasters, allen gecanneleerd en de zuilen in de benedenste helft geornamenteerd. Met de zuilen verkroppende hoofdgestellen. In de top in voluten eindigende klauwstukken en tussen de pilasters medaillons met uitstekende koppen van Alexander, David, Karel de Grote de heersers der drie episoden der wereldgeschiedenis: Heidendom, Jodendom en Christendom. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 18559
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Voorzijde Provinciehuis met links de portierswoning

Het provinciehuis van Groningen is het bestuurlijk centrum van de provincie Groningen. Het gebouwencomplex staat aan de oostzijde van het Martinikerkhof in het hart van de stad Groningen. Het frontgebouw aan het Martinikerkhof dateert uit het begin van de twintigste eeuw, de achterzijde, met daarin de statenzaal, is de voormalige Latijnse school van Groningen en dateert uit de late middeleeuwen.

Geschiedenis

De huidige provincie Groningen ontstond in 1594 na de reductie van Groningen. De Ommelanden wilden weinig van de stad weten, maar de Republiek hechtte groot belang aan de stad als vesting in het noorden en dwong de Ommelander jonkers een niet gewild samengaan met de stad op. Voor het bestuur van het nieuwe gewest werd na lang zoeken de voormalige Sint Maartensschool uitverkoren.

Huidige gebouw

De oude Sint Maartensschool voldeed tot in de negentiende eeuw als zetel van het bestuur van Stad en Lande. Er werden in de loop der jaren wel een aantal kleine bijgebouwtjes aan het gebouw toegevoegd, maar tot 1871 bleef de oude school de kern van het provinciehuis.

In dat jaar werd aan het Martinikerkhof een nieuw provinciehuis geopend, dat aan het Martinikerkhof, voor het oude schoolgebouw werd gebouwd. Het nieuwe provinciehuis, een Waterstaatgebouw, werd echter na veertig jaar alweer gesloopt en vervangen door het huidige gebouw, ontworpen door J.A. Vrijman, die in Groningen ook het Academiegebouw heeft ontworpen. De oude Sint Maartensschool is nog steeds in het complex terug te vinden, het is tegenwoordig in gebruik als de vergaderzaal van Provinciale Staten.

Portierswoning

Naast het provinciehuis staat de portierswoning. Dit is een herbouw van het oude Cardinaalshuis (Huis Cardinael), dat in 1559 werd gebouwd in de (Oude) Kijk in 't Jatstraat, waarschijnlijk voor mandenmaker Pauwei Cornelis, die lid was van de gezworen gemeente en hoofd was van de schutterij. Het huis is vernoemd naar de laatste eigenaar, effectenhandelaar Klaas Cardinaal. In 1893 werd het afgebroken, maar de stenen van de Renaissancistische façade met de portretmedaillons van Alexander de Grote, Koning David en Karel de Grote (waarschijnlijk een afgeleide van de van neghen den besten) werden door toedoen van rijksarchivaris Johan Adriaan Feith bewaard en na de bouw van het Provinciehuis in 1927 weer opgebouwd naast het provinciehuis. Het is intern met het provinciehuis verbonden door een viertal doorgangen.

Interieur



Monumenten in de buurt van Provinciehuis (oostelijk gedeelte) in Groningen

Herenhuis in eclectische bouwstijl

Sint Jansstraat 5
Groningen
Inleiding HERENHUIS, gesitueerd in de gesloten, zuidelijke gevelwand van de Sint Jansstraat, gebouwd omstreeks 1870 in een karakteristieke, ..

Eenvoudig pand met zesruitsvensters

Martinikerkhof 14
Groningen
Eenvoudig pand met verdieping, gevel afgesloten door rechte kroonlijst; omlijste ingang, grote zesruitsvensters.

Pand van vijf traveeën breed (Muziekschool)

Sint Jansstraat 7
Groningen
Groot pand met verdieping onder zadeldak tussen topgevels waarin moeten van kleine vensters. Gevelindeling begin 19e eeuw vernieuwd; omlijst..

Blokvormig hoekpand met kroonlijst

Martinikerkhof 11
Groningen
Onderkelderd blokvormig hoekpand met verdieping onder schilddak. Gevels afgesloten door rechte kroonlijst met triglyphen; vensters met roede..

Feithhuis

Martinikerkhof 10
Groningen
Groot blokvormig pand onder omgaand schilddak, 1729 herbouwd, op oudere grondslagen, in de 19e eeuw van een nieuwe voorgevel voorzien met st..

Kaart & Routeplanner

Route naar Provinciehuis (oostelijk gedeelte) in Groningen

Foto's (15)

Alle 15 foto's weergeven