Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Stadhuis in Groningen

Gebouw

Grote Markt 1
9712HN Groningen
Groningen

Bouwjaar: 1793 (1e fase) 1810 (2e fase)
Architect: J. Otten Husly Otten Husly J. Otten Husly


Beschrijving van Stadhuis

STADHUIS. Op de plaats waar ongeveer het middeleeuwse raadhuis gestaan heeft, is in de jaren 1793-1810 het tegenwoordige Stadhuis gebouwd naar gewijzigd ontwerp van de Amsterdamse architect J.O. Husly, die de eerste prijs won in een prijsvraag, in 1775 reeds uitgeschreven. Het gebouw bestaat uit vier vleugels rond een binnenplaats, waarvan de westelijke eerst in 1672 tot stand kwam. Aan de oostzijde ingangsporticus op zuilen gedragen en bekroond door een tympaan en toegankelijk langs trap van twee vluchten. Inwendig decoratie met pilasterstellingen. In de rechter hoekkamer der bel-etage een kleine schouw met snijwerk in Groninger Lodewijk XIV-stijl en schilderstukje; twee Lodewijk XIV halbanken; portretten van Ubbo Emmius, burgemeester Eltet tot Lellens (1555) twee series burgemeestersportretten, 1669 en 1665; in de hal twee grote schilderijen: een allegorie op het Stedelijk Bestuur (XVII) door H. Collenius en een gezicht op de stad tijdens de belegering in 1672 door F. Bock, 1685. In de raadzaal 34 mahonie stoelen, waarschijnlijk 1810; in een vitrine in de gang o.m. de zilveren troffel van de eerste steenlegging 1793. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 18466
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Stadhuis van Groningen
Stadhuis bij avond
Stadhuis bij avond
Locatie Grote Markt, Groningen
Coördinaten 53° 13′ NB, 6° 34′ OL
Oorspr. functie Gemeentehuis
Huidig gebruik Gemeentehuis
Start bouw 1793
Bouw gereed 1810
Verbouwing 1872
Bouwstijl Neoclassicisme
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 18466
Architect Jacob Otten Husly
Grote Markt met stadhuis gezien vanaf de Martinitoren.
Grote Markt met stadhuis gezien vanaf de Martinitoren.
Lijst van gebouwen in de stad Groningen
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het stadhuis van Groningen staat aan de Grote Markt in Groningen. Het huidige gebouw, ontworpen door architect Jacob Otten Husly in Hollands classicistische, neoclassicistische bouwstijl, staat op de plaats waar al sinds de dertiende eeuw een raadhuis stond. Het werd door Groningers jarenlang aangeduid als Oude Stadhuis, maar sinds de sloop van het Nieuwe Stadhuis in 1996 is het weer gewoon stadhuis.

Markt, stadhuis en Martinitoren, litho nr. 114 uit Voyage Pittoresque door De Cloet - Groningen - 20092128 - RCE.jpg
Op deze afbeelding is rechts duidelijk de open achterkant van de oorspronkelijke U-vorm van het stadhuis te zien.
Zuid-west zijde exterieur - Groningen - 20092450 - RCE.jpg
Zuidwestzijde stadhuis met de loopbrug naar het Nieuwe Stadhuis. (1967)

Geschiedenis

Het stadhuis werd gebouwd op de plaats van het middeleeuwse wijn- en raadhuis dat in 1775 werd afgebroken. Een prijsvraag voor een ontwerp, de eerste keer dat op een dergelijke wijze in Nederland architectuur bedreven werd, voor een nieuw stadhuis werd in 1774 gewonnen door Jacob Otten Husly. Zijn oorspronkelijke ontwerp werd wegens geldgebrek niet uitgevoerd. De welvaart van de stad steunde in de achttiende eeuw voor een groot deel op de turfwinning, na het uitschrijven van de prijsvraag liepen de winsten die de stad maakte echter flink terug.

In 1792 maakte Husly een versoberd ontwerp. Met de bouw werd in 1793 begonnen, maar door geldgebrek en in inval van Franse troepen rond 1800 liep het project veel vertraging op. Pas in 1810 werd het stadhuis in gebruik genomen. Oorspronkelijk had het gebouw een U-vormige plattegrond. In 1872 werd de voorheen open westzijde, de achterkant, echter volgebouwd vanwege ruimtegebrek in het gebouw. Zo ontstond alsnog de binnenplaats die Husly in eerste instantie voor ogen had. In deze periode kreeg het stadhuis ook het vlaggetje geschonken door W.A. Scholten, die tegenover het stadhuis woonde en graag wilde zien waar de wind vandaan kwam.[1] Het vlaggetje staat er nog altijd.

In 1962 werd een uitbreiding (in Groningen aangeduid als het Nieuwe Stadhuis) voltooid naar ontwerp van architect Jo Vegter, een veel bekritiseerd wit marmeren gebouw dat met een luchtbrug verbonden was met het Goudkantoor en het Oude Stadhuis. Zowel inwoners van de stad Groningen als Monumentenzorg waren tegen de bouw van het nieuwe stadhuis omdat dit het historische karakter van het oude stadhuis zou aantasten door de moderne loopbrug tussen het oude en nieuwe gedeelte. Na lang aandringen door de bevolking werd het in 1996 gesloopt, na slechts 34 jaar in gebruik te zijn geweest. Het werd vervangen door het woon- en winkelcomplex Waagstraat, ontworpen door de Italiaanse architect Adolfo Natalini. De afdelingen die tot dan in het Nieuwe Stadhuis waren gevestigd werden verplaatst naar een nieuw kantoor aan het Martinikerkhof: het Prefectenhof.

Heden

In de Oude Raadszaal op de eerste verdieping wordt het Gulden Boek van de Stad Groningen bewaard. Daarin zijn de ereburgers van de stad opgenomen. De Gemeenteraad van Groningen vergadert in een grotere nieuwe raadszaal op de begane grond. Tevens is het gebouw een trouwlocatie.

Afbeeldingen


Monumenten in de buurt van Stadhuis in Groningen

Goudkantoor

Grote Markt 1A
Groningen
Goudkantoor. Achter het stadhuis op de Markt gelegen blokvormig gebouw uit 1635, oorspronkelijk aan de zuidzijde ingebouwd in de gevelwand v..

Pand Grote Markt 42, voorgevel met Amsterdamse top (Café Hooghoudt)

Grote Markt 42
Groningen
Van het in 1951 uit oud Amsterdams materiaal herbouwde pand zijn te beschermen de top, afkomstig uit Amsterdam en de gebeeldhouwde 18e eeuws..

Onderkelderd hoekpand

Grote Markt 40
Groningen
Onderkelderd diep HOEKPAND onder hoog zadeldak; voorgevel verhoogd voor een zolderverdieping en afgesloten door kroonlijsten. 19e-Eeuwse pui..

Pand met schilddak en achterhuizen (Drie Gezusters)

Grote Markt 39
Groningen
In de kern middeleeuws pand waarvoor 18e eeuwse gevel afgesloten door omlopende kroonlijst met triglyphen en bekroond door tympaan. Boven he..

Rood pand Grote Markt 47 met halsgevel (Der Witz)

Grote Markt 47
Groningen
Pand met verdieping onder zadeldak tegen lage halsgevel met gebeeldhouwde klauwstukken, tympaan, waarin jaartal 1669. Gebeeldhouwde oeil-de-..

Kaart & Routeplanner

Route naar Stadhuis in Groningen

Foto's (24)

Alle 24 foto's weergeven