Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Jacobuskerk in 's Gravenhage

Kerkelijk Gebouw

Parkstraat 65 A
2514JE 's Gravenhage
Zuid Holland

Bouwjaar: 1875-78 1875 1875-78
Architect: P.J.H. Cuypers Cuypers, Pierre P.J.H. Cuypers


Beschrijving van Sint-Jacobuskerk

inleiding R.K. KERK van de H. Jacobus de Meerdere gebouwd in 1875-1878 naar ontwerp van P.J.H. Cuypers in neogotische stijl; smeedijzeren hek met sierlantaarns aan de Parkstraat. omschrijving Driebeukige neogotische kruisbasiliek met iets smaller en lager koor, waarvan de apsis wordt omgeven door een omgang met galerij. Rechthoekige kapellen aan weerszijden van het koor, elk overdekt door vier kruisribgewelven die op een middenpijler samenkomen. De kerk bezit pijlers met kolonnetten en gebeeldhouwde kapitelen en wordt overkluisd door gemetselde kruisribgewelven. Roosvensters in de westgevel en de eindgevels van het transept. De 91 m hoge westtoren bestaat uit twee vierkante geledingen en een achthoekige, door pinakels geflankeerde lantaarn, waarop een hoge naaldspits waarvan de houtconstructie in de toren tot op kerkhoogte doorloopt. De lantaarn wordt op de hoeken begeleid door forse pinakels. Op de kruising van de daken over schip, koor en transept een houten, achthoekige vieringtoren met naaldspits. Aan de linkerzijde van het koor de sacristie met oorspronkelijke doopkapel (thans bijsacristie). Aan de rechterzijde van de apsis bevindt zich een diplomatenkapel met kapel op de verdieping. Vierkante traptoren met spits bij de sacristie, achthoekige traptorens aan weerszijden van het koor. De polychromie, muurschilderingen en tegelvloeren in de kerk zijn uitgevoerd naar ontwerp van Cuypers, in of kort na de bouwtijd. De gebrandschilderde ramen werden, behalve door het atelier Cuypers-Stoltzenberg, ook geleverd door andere ateliers, waaronder het atelier Nicolas te Roermond. De muurschilderingen omvatten onder meer voorstellingen van de Bruiloft van Cana, het Laatste Avondmaal, taferelen uit het leven van de apostel Jacobus en een reeks heiligen die als "milites Christi" zijn uitgebeeld. Al deze voorstellingen bevinden zich tegen de eindgevels van het transept. Tot de inventaris behoren onder meer: hoogaltaar (1878, Cuypers), Maria-altaar (1878, ontwerp Cuypers), H.Hartaltaar (1878-1879, Leeuw, Lenaerts en Houtermans), St. Jozefaltaar en Martelaren van Gorcumaltaar (beide 1880, Te Poel en Stoltefus). Al deze altaren bezitten in hout gesneden en gepolychromeerde retabels. Voorts het kalkstenen neogotische parochiealtaar, twee stel communiebanken met in hout gesneden en gepolychromeerde reliefs en beelden, kalkstenen preekstoel met reliefs en houten klankbord, op doek geschilderde kruiswegstaties door Alexander Klaesener uit 1887, triomfbalk met in hout gesneden kruisigingsgroep, biechtstoelen met houtsnijwerk, koperen lichtkronen in de scheibogen van het schip, daterend uit 1877, twee lindehouten beelden van Maria met Kind en Jozef (Antwerpen, ca. 1700), afkomstig uit de vroegere schuilkerk aan de Oude Molstraat evenals twee in hout gesneden engelenfiguren. Voorts een in stucwerk uitgevoerd beeld van Jacobus (Louis Royer, 1837). Koortribune met gebeeldhouwde balustrade en korbelen, ontwerp W.B. van Liefland, aan de westzijde van het schip. Houten tochtportaal in de ruimte onder de toren, ontwerp W.B. van Liefland. Hardstenen doopvont met koperen deksel en bekroning, afkomstig uit de Vondelkerk te Amsterdam. Hardstenen doopvont met houten bekroning en beeldengroep. Het grote orgel in neogotische kas, afkomstig uit de Spaarnekerk te Haarlem, waarschijnlijk naar ontwerp van P.J.H. Cuypers, 1890-1891. Het pijpwerk van P.J. Adema en Zonen te Amsterdam, gerestaureerd en uitgebreid met pijpwerk van onder anderen Kam en Van der Meulen (1854) en Maarschalkerweerd (1902), afkomstig van het voordien in de kerk staande orgel, door H. Schreurs in 1976. Bij de orgelkas behoort een in hout gesneden Caeciliabeeld door J.P. Maas. Het koororgel bezit een neogotische kas, in 1905 vervaardigd door M. Maarschalkerweerd. Deze kas is afkomstig uit Huize St. Antonius aan de Binnenweg te Rotterdam. Het pijpwerk is in 1854 gemaakt door W.H. Kam met gebruikmaking van pijpwerk van J.J. Mitterreither uit 1797. In de kerk opgesteld een klok van Naylor, Vickers and Co., 1860, diam. 53,1 cm. Mechanisch torenuurwerk, L.W.F. Volcke, circa 1880. Smeedijzeren hek met sierlantaarns aan de Parkstraat. Waardering Neogotische kruisbasiliek met zeldzaam gaaf bewaard gebleven kerk-interieur met bijbehorende en toegevoegde inventaris-onderdelen en met bijbehorend hekwerk van algemeen belang wegens architectuur-, cultuur- en kunsthistorische waarden, als compleet voorbeeld van het door P.J.H. Cuypers nagestreefde 'Gesamtkunstwerk' in neogotische stijl; tevens van stedebouwkundige waarde wegens de markante, hoge westtoren. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 17871
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Zie het artikel Dit artikel gaat over de neogotische kerk aan de Parkstraat. Voor de middeleeuwse kerk, zie Grote of Sint-Jacobskerk (Den Haag).
Sint-Jacobus de Meerderekerk
Jacobuskerk Den Haag3.JPG
Plaats Den Haag
Gebouwd in 1875-1878
Restauratie(s) 1973-1974 (interieur)
1992-1993 (toren)
2001-2010 (algemeen)
Gewijd aan Jacobus de Meerdere
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  17871
Architectuur
Architect(en) P.J.H. Cuypers
Bouwmateriaal Baksteen
Stijlperiode Neogotiek
Afmeting 65 meter lang, incl. toren. 27 meter breed.
Toren 94 meter
Interieur
Zitplaatsen 1100
Jacobuskerk Den Haag4.JPG
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Jacobus de Meerderekerk is een rooms-katholieke parochiekerk aan de Parkstraat in Den Haag.

Bouw

De kerk werd in 1875-1878 gebouwd naar een ontwerp van de bekende architect Pierre Cuypers. Het is een driebeukige kruisbasiliek in neogotische stijl. De halfingebouwde kerktoren met zeskantige torenspits aan de voorzijde is 94 meter hoog en daarmee de hoogste kerktoren van Den Haag, een meter hoger dan de toren van de Grote of Sint-Jacobskerk. Op het kerkgebouw bevindt zich ook een vieringdakruiter met naaldspits. Bijzonder is dat de architect de steunberen aan de binnenkant van de muren plaatste om de beschikbare ruimte optimaal te kunnen benutten. De polychromie, muurschilderingen en tegelvloeren in de kerk staan bekend om hun bijzonder rijke vormgeving.[1] Mede door de kostbare polychromie was de Sint-Jacobus de duurste Nederlandse kerk van de 19e eeuw.

Patroon

De patroon van de kerk en de parochie is de apostel Jacobus de Meerdere, de beschermheilige van Den Haag. De middeleeuwse Grote of Sint-Jacobskerk in het centrum van Den Haag werd onder hetzelfde patronaat gebouwd, maar ging ten tijde van de reformatie over naar het protestantisme.

Monument en restauratie

Het kerkgebouw is in 1975 op de rijksmonumentenlijst geplaatst vanwege zijn architectuur-historische betekenis. Het is een van de weinige werken van Pierre Cuypers in Den Haag. De laatste restauratie van de kerk duurde negen jaar en werd in mei 2010 voltooid.

Orgel

De kerk beschikt over een orgel van de orgelbouwer P.J. Adema & Zonen uit 1891. Oorspronkelijk stond het in de Spaarnekerk in Haarlem. In 1976-1977 werd het instrument overgebracht naar de St. Jacobuskerk in Den Haag en gecombineerd met het reeds aanwezige orgel van Jos. Vermeulen uit 1948. Er is daarin nog ouder pijpwerk aanwezig van onder meer Michaël Maarschalkerweerd. In 2010 kwam een algehele restauratie gereed. Het orgel heeft sindsdien drie manualen en 57 registers.

Diplomatieke functie

Vanaf haar bouw is de Sint Jacobuskerk dikwijls gebruikt voor diplomatieke doelen. Zo wordt er bijvoorbeeld op de verjaardag van de pauskeuze door de nuntius en de bisschop een pontificale hoogmis opgedragen waarbij verschillende diplomaten aanwezig zijn. De vaste pastoor is sinds 2007 Ad van der Helm.

Foto's

Externe links


Monumenten in de buurt van Sint-Jacobuskerk in 's Gravenhage

Rusthof

Parkstraat 41
's Gravenhage
Rusthof, gesticht in 1831 door mevrouw Groen van Prinsteren-Van der Hoop.

Voormalig herenhuis op rechthoekige plattegrond in eclectische stijl

Oranjestraat 10
's Gravenhage
Inleiding. Voormalig herenhuis op rechthoekige plattegrond uit circa 1875 in eclectische stijl ontworpen door de architect J.J. Delia als ..

Sociëteit de Vereeniging

Kazernestraat 38B
's Gravenhage
Inleiding. Het gebouw van de "sociëteit de Vereeniging" is gesticht twee jaar na de oprichting van de sociëteit in 1853, en in de huidige..

Pand met gevel met kroonlijst op rococo-consoles

Kazernestraat 28
's Gravenhage
PAND met gevel met kroonlijst op rococo-consoles.

Voormalig herenhuis op rechthoekige plattegrond in eclectische stijl

Oranjestraat 8
's Gravenhage
Inleiding. Voormalig herenhuis op rechthoekige plattegrond uit circa 1875 in eclectische stijl ontworpen door de architect J.J. Delia als ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Jacobuskerk in 's Gravenhage