Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hampoort in Grave

Militair Object

St.Elisabethstraat 10
5361HK Grave
Noord Brabant

Bouwjaar: 1688
Architect: Menno van Coehoorn

(1 recensie)
Top 100 monument

Hampoort

De Hampoort in Grave is de laatste overgebleven versterking van de verdedigingswerken rond het stadje dateert uit 1688. De verdedigingsgordel rond Grave is tot stand gekomen onder leiding van Baron Menno van Coehoorn. Het van oudsher als vesting ingerichte stadje kreeg hiermee een moderne verdedigingsaanleg, waarin de Hampoort de facto eerder visuele weerbaarheid tentoonspreidt, dan dat de poort ook daadwerkelijk bestand zou zijn geweest tegen geschut en vuurkracht. De compositie en ordonnantie van de poort is geïnspireerd op de klassieke, romeinse bouwkunst en opgetrokken uit natuur- en baksteen, op een voor de tijd van ontstaan kenmerkende wijze. Behalve als stadspoort diende het gebouw ook als legeringsplaats voor twee bataljons infanterie. Tijdens de slechting van de vestingwerken rond Grave in 1876 bleef de Hampoort gespaard, maar de voorliggende brug is toen verdwenen. Uiteindelijk werd de stad in 1945 geheel van haar militaire karakter ontdaan. In het oeuvre van de grote vestingbouwer Menno van Coehoorn is de Hampoort een laatste overblijfsel van de aanleg rond Grave. Compositie en ordonnantie van de poort zijn zowel afwerend als levendig van karakter, hetgeen de markante verschijningsvorm ten dele verklaart. Als herinnering aan de oude functie van frontierveste van Grave tussen Brabant en Gelre is de Hampoort een laatste historische verwijzing van een aanleg die naar het ontwerp van Menno van Coehoorn ruim 60 aren heeft beslagen.

Beschrijving van Hampoort

De Hampoort. Overblijfsel van de door Menno van Coehoorn ontworpen vestingwerken, gebouwd in 1688, van baksteen met onderdelen van zandsteen, bestaande uit een met graatgewelven overdekte, in plattegrond gebogen doorgang, aan de stadszijde uitmondend in een eveneens met graatgewelven overkluisde hal waarin twee vrijstaande pijlers en waarnaast aan elke zijde een overwelfde zijruimte. Pilasterordonnanties met hoofdgestel en fronton versieren de beide poortgevels, waarvan die aan de landzijde het rijkst is en in het fronton wapens bevat. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 17220
Laatste wijziging: 2015-01-12 19:49:54.0

Recensies en ervaringen (1)

Hampoort
4
Recensie door: ()
Het is een mooi hystorisch gebouw. Dit gebouw wordt op vele manieren benut en is daarom ook voor deze tijd nog veel in gebruik. Er is een museum, je kunt er naar de fysio en de cloveniers zitten. Het is zeker de moeite waard om even een kijkje te wagen.
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Hampoort in 1925
De Hampoort in 2009

De Hampoort is een stadspoort uit 1688 in het vestingstadje Grave in de Nederlandse provincie Noord-Brabant.

Geschiedenis

De poort wordt voor het eerst in archieven genoemd in 1309. Deze Hampoort stond echter niet op de plaats van de huidige. In 1626 is op bevel van de Staten-Generaal de Hampoort verlegd in de richting van de kruising Hamstraat-Gasthuisstraat. De verovering van Grave op de Fransen door Willem III in 1674 leidde tot zware beschadigingen van de vestingwerken, waardoor nieuwbouw nodig werd. Zo kwam in 1688 een nieuwe Hampoort als onderdeel van de nieuwe vestingwerken tot stand.

Gebruik

De Hampoort is opgetrokken in de stijl van het Hollands classicisme. Het poortgebouw bestaat uit een overdekte doorgang met ribloze kruisgewelven die aan de stadszijde uitmondt in een hal. De doorgang heeft twee knikken. Dat was een extra verdedigingsmaatregel. Door de knikken was het namelijk niet mogelijk om dwars door de poort te schieten. Het timpaan aan de landzijde omvat naast het jaartal 1688 de wapens van de Republiek der Verenigde Nederlanden en van Koning-Stadhouder Willem III.

In de 17e en 18e eeuw konden in de poortruimten twee bataljons voetvolk verblijven. In tijden dat er geen troepen in Grave waren gelegerd, deed het gebouw gewoon dienst als stadspoort. Doortrekkende troepen konden er eventueel overnachten. Rond 1814 werd de poort gebruikt als bakkerij en als militair hospitaal.

Het gebouw heeft tegenwoordig geen poortfunctie meer. De doorgang is gesloten. In de vleugels van de Hampoort zijn het Graafs Museum en de gildekamer van het Cloveniersgilde gehuisvest.

Tunnel

Tunnel onder de poort

Onder de poort is een tunnel die tegenwoordig via de Sint Elisabethstraat toegankelijk is. De gang van circa 50 meter loopt onder de Hampoort door tot midden onder de toegangspoort (landzijde). Dit (eind)punt ligt op het niveau van de waterspiegel van de gracht. Men denkt dat de gang is gebruikt als vluchtroute en/of riool.

Monument

De Hampoort is aangewezen als Rijksmonument en behoort tot de 'Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg' uit 1990.


Fotogalerij

Externe link



Monumenten in de buurt van Hampoort in Grave

Gepleisterd pand met verdieping en hoog, met pannen gedekt, schilddak

Boreel de Mauregnaultstraat 1
Grave
Gepleisterd pand met verdieping en hoog, met pannen gedekt, schilddak, laat middeleeuws. De voorgevel heeft een houten gootlijst op klossen ..

Voormalige Arsenaal

St.Elisabethstraat 35
Grave
VOORMALIG ARSENAALGEBOUW. Langgerekt in noord-zuid richting staand bakstenen in oorsprong 16de-eeuws gebouw ter hoogte van twee bouwlagen e..

Voormalig kruithuis, kapel op terrein van het Arsenaal

St.Elisabethstraat 35
Grave
VOORMALIG KRUITHUIS UIT 1689, DOOR J. VAN LOKHORST IN 1898 TOT KAPEL VERBOUWD: compact bakstenen gebouw op rechthoekige plattegrond en gedek..

Kazematten grenzend aan het Arsenaal

St.Elisabethstraat 35
Grave
KAT MET VIJF KAZEMATTEN UIT 1694: aarden verhoging of kat (cavalier) bouwrestanten bevattend van het in 1674 zwaar beschadigde kasteel op de..

Huis met eenvoudige lijstgevel, schilddak en winkelpui, sierankers, strekken in rode baksteen op de bovenvensters. Zijgevel gebosseerd gepleisterd

Boreel de Mauregnaultstraat 26
Grave
Huis op de hoek van de Boreel de Maregnaultstraat met eenvoudige lijstgevel, schilddak en winkelpui, sierankers, strekken in rode baksteen o..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hampoort in Grave