Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sluiswachterswoning Tolhuis, bij Havensluis in Gouda

Weg En Waterwerk

Nieuwe Veerstal 1
2801RA Gouda
Zuid Holland

Bouwjaar: eerste helft 17e eeuw


Beschrijving van Sluiswachterswoning Tolhuis, bij Havensluis

Aan de IJsselzijde schilderachtige SLUISWACHTERSWONING (XVII A); begane grond met hoog schilddak, waarin dakkapellen; natuurstenen banden en fraai gebeeldhouwde consoles onder de gootlijst. Ramen stijl XVIII. Stoep met balusterhek. Ook langs de sluis balusterhekken. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 16880
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Havensluis of IJsselhavensluis
Havensluis met Tolhuis., gezien richting IJssel
Havensluis met Tolhuis., gezien richting IJssel
Algemene gegevens
Locatie Gouda, Nederland
Waterweg(en) Hollandse IJssel, Haven
Bouw
Opening 1615
Gebruik
Huidig gebruik Pleziervaart
Architectuur
Type Schutsluis
Bijzonderheden De doorgang is afgesloten. Gemeentelijk monument 0513/200
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer


De IJsselhavensluis, maar vaker Havensluis genoemd, is door Gouda in 1615 gebouwd als keersluis, omdat er te veel last werd ondervonden van het aangevoerde slib in het water van De Haven. Deze sluis grenst direct, zoals de naam ook al zegt, aan de Hollandsche IJssel. Tot de bouw van deze sluis was de invloed van eb en vloed hier in de stad dus steeds aanwezig. De Donkere sluis, 402 meter verder, was al gebouwd in de 13e eeuw, mogelijk zelfs 11e eeuw en is de oudste sluis van Gouda. Nog eens 382 meter verder lag de Amsterdamse sluis, (van 1436) of vaker het 'Amsterdams Verlaat' genoemd. Deze naam is toepasselijk, omdat Gouda daar in de richting Amsterdam verlaten kan worden.

Deze drie paar keersluisdeuren vormden tezamen een gekoppelde schutsluis van 402+382 meter. Tot in de jaren vijftig van de 20e eeuw lag deze gehele schutkolk soms vol met schepen, die gelijktijdig geschut konden worden. Waren er diepliggende schepen bij, dan moest in twee trappen geschut worden om de sluisdorpels te kunnen passeren.

In 1954 werd aan de buitenzijde van de Havensluis, vanwege de grote wegverkeersdruk ter plaatse, een dam met een duikersluis aangelegd. Hiermee kwam een einde aan de doorgaande scheepvaartroute. De sluisdeuren zijn nog steeds aanwezig en werden gerestaureerd in 1996. Ook het fraaie Tolhuis heeft een functie. Dit is de ambtswoning geweest van de gaarder van de tol van de grafelijkheid.

Een groepering in Gouda streeft naar het weer opengraven van deze en andere gedempte grachten. Eerst zal echter de Westelijke Randweg om Gouda moeten zijn gerealiseerd voordat het op die plaatsen verkeersluw gemaakt kan worden.

Sluisdeuren van de Havensluis

Monumenten in de buurt van Sluiswachterswoning Tolhuis, bij Havensluis in Gouda

Het Tolhuis

Westhaven 74
Gouda
Het TOLHUIS, dat op schilderachtige wijze de Oost- en Westhavens afsluit, bestaat uit een conglomeraat van bouwsels, waarvan de kern wordt g..

Hoek Veerstal

Westhaven 72
Gouda
Hoek Veerstal. Twee vakken breed en langs de Veerstal vijf vakken diep PAND met afgeronde hoek. Gepleisterde gevels met Empire ramen. Deur e..

Pand met gepleisterde lijstgevel voor huis met hoog schilddak

Westhaven 70
Gouda
PAND met gepleisterde lijstgevel (XIXc) voor huis (XVII ?) met hoog schilddak.

Pand met tuitgeveltje met fronton op de hoek van de 'punt'

Oosthaven 72
Gouda
PAND met tuitgeveltje met fronton (XVIII A) op de hoek van de "Punt". Moderne pui in oude stijl, schuiframen en hardstenen stoep. Gepleister..

Huize Endenburg (of Het Groote Huis)

Westhaven 65
Gouda
PAND met een oorspronkelijke trapgevel (XVI A), in XIXa afgeschuind en van een lijst voorzien. Natuurstenen banden, geprofileerde, halfrond..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sluiswachterswoning Tolhuis, bij Havensluis in Gouda

Foto's (1)