Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Zeldenrust in Emmen

Molen

Oranjekanaal NZ 7
7825TK Emmen
Drenthe

Bouwjaar: 1857 1966 (herst.) 1973 (herst.) 2003-'04 (rest.)
Architect: Bremer (1966) Doornbosch (2003-'04) Bremer 1966 Bremer (1966) Doornbosch (2003-'04)


Beschrijving van Zeldenrust

Molen. Achtkante stellingmolen "Zeldenrust" 1857. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 14968
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Zeldenrust
Zeldenrust, januari 2009
Zeldenrust, januari 2009
Basisgegevens
Plaats Zuidbarge
Bouwjaar 1857
Type stellingmolen
Kenmerken achtkantig
Functie korenmolen
Bestemming  Malen van graan op professionele basis
Monumentnummer  14968
Externe link(s) en afbeelding
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Zeldenrust, januari 2009
Zeldenrust, januari 2009
Portaal  Portaalicoon   Molens

Zeldenrust is een achtkantige stellingmolen in Zuidbarge (Emmen), in de provincie Drenthe. De molen werd in 1857 gebouwd en staat aan het Oranjekanaal (NZ: Noordzijde).

Oorsprong

Voorheen stond de molen in Emmen (Drenthe) en werd daar gebruikt als oliemolen. In 1857 werd de molen vervolgens in Zuidbarge gebouwd en omgebouwd tot korenmolen. De wieken hebben een vlucht van 21,50 meter.

Tweede Wereldoorlog

Onderduikers

De molen heeft vanaf het najaar 1942 tot april 1945 onderdak geboden aan een Joods gezin uit Nieuw-Amsterdam. In die tijd was de weduwe Jacoba Maria Omvlee-Bekhuis (1885-1977)[1][2] de eigenaar. Het gezin waaraan zij onderdak bood, bestond uit vader Jozef ten Brink, moeder Hendrina ten Brink, zoon Samuel (Salco) en Meyer, een broer van Jozef. Een andere zoon van Jozef en Hendrina ten Brink, Levie (Leo) ten Brink, moest zich op 17 augustus 1942 melden en is naar Westerbork gegaan. Vanuit Westerbork heeft Levie een brief geschreven, waarin hij de overige leden van zijn gezin vertelt dat ze moeten onderduiken.

In september 1942 heeft Jacoba Omvlee in haar molenaarshuis twee zolderkamers laten bouwen. De timmerman, die NSB'er was, heeft ze verteld dat deze kamers voor haar twee studerende kinderen waren. Toen Jacoba hoorde dat de familie Ten Brink onder moest duiken heeft ze aangeboden om de vier leden van dit gezin op te vangen. Hoe zij elkaar kenden is onbekend. Zij heeft deze actie helemaal alleen bedacht. Ze kreeg geen hulp van buitenaf en behalve haar kinderen, wist niemand dat zij onderduikers in huis had. Doordat zo weinig mensen wisten van de onderduikers, zijn ze niet verraden. Twee keer zijn de onderduikers in gevaar geweest. Hendrina ten Brink vertelde altijd over lekker eten. Op een dag vertelde zij aan Jacoba Omvlee dat koeienmilt erg lekker was. Een zoon van Jacoba is toen koeienmilt gaan halen bij de slager, waarop de slager zei: ‘Koeienmilt? Dat is joods eten!’ De zoon verzon ter plekke een goede smoes. Een ander keer kwamen er Duitsers aan de deur, die Jacoba’s huis wilden doorzoeken. Jacoba gaf de Duitsers een rondleiding door haar huis, waarbij ze zo veel mogelijk tijd probeerde te rekken. Ondertussen gingen haar eigen kinderen in de bedden op zolder liggen en de familie Ten Brink verstopte zich in een wandkast, waarvan de ingang verstopt zat achter een stoel. Hierdoor is het gelukt om verborgen te blijven.

Na de oorlog

Levie ten Brink, de jongen die helaas niet kon onderduiken, is op 30 september 1942 vermoord in Auschwitz (Polen). Samuel ten Brink is geëmigreerd naar Haifa in Israël en is daar overleden op 7 juli 1967. Jozef ten Brink is teruggekeerd naar Nieuw-Amsterdam en daar overleden op 17 oktober 1953. Hendrina en Meijer zijn allebei in Amersfoort overleden, respectievelijk in 1971 en in 1986. Jacoba Omvlee is op 19 maart 1977 in Emmen overleden.

Film 'Jacoba'

In 1988 is het verhaal van de onderduikers in de molen verfilmd door Joram ten Brink, de zoon van Samuel. De film werd opgenomen in Nieuw-Amsterdam en in Zuidbarge en de rollen werden gespeeld door de kleinkinderen van Jacoba Omvlee. In 1990 is de film, genaamd ‘Jacoba’, door de NOS uitgezonden, waardoor Jacoba enige landelijke bekendheid kreeg.[3]

Onderscheiding

In 1988 kreeg Jacoba, overleden in 1977, postuum de eretitel ‘Rechtvaardigen onder de Volkeren’. Deze titel werd haar toegekend door Jad Wasjem, een staatsinstelling van Israël voor het herdenken van de Joodse slachtoffers van de Holocaust en de redders van Joden. Deze onderscheiding is de hoogste die in Israël wordt toegekend.

Ook de zeven kinderen van Jacoba kregen de onderscheiding, omdat zij eveneens actief betrokken waren geweest bij de onderduik en eveneens een groot risico hadden gelopen.[4]

Zie ook

Externe links


Monumenten in de buurt van Zeldenrust in Emmen

Boerderij onder hoog rieten wolfsdak met houten wagenschuur onder rieten schilddak

Halvemaanweg 3
Emmen
BOERDERIJ uit het midden van de 19e eeuw. Hoog met riet gedekt wolfdak. Woongedeelte met 6-ruitsschuiframen. Deel met getoogde inrijpoort. H..

Waterput

Rietlandenstraat 10
Emmen
Op het achtererf van Rietlandenstraat 10 gelegen middeleeuwse waterput, daterend uit de 11e-13e eeuw. Bij graafwerkzaamheden in het zicht g..

Hallenhuisboerderij met langsdeel en achterbaander onder afgewolfd rieten schilddak

Rietlandenstraat 26
Emmen
Omschrijving BOERDERIJ van het hallenhuis type uit 1863 met langsdeel en achterbaander, opgetrokken uit bruinrode baksteen op plint en ged..

Schuur opgetrokken uit verticale houten delen

Rietlandenstraat 26
Emmen
Omschrijving SCHUUR, gelegen direct achter de boerderij. Jongere schuur (vermoedelijk jaren 1920-1930), opgetrokken uit verticale houten d..

Boerenerf met boomgaard, boerentuin en ganzenweide

Rietlandenstraat 26
Emmen
BOERENERF. Oorspronkelijk en traditioneel ingericht eind-19de- vroeg-20ste-eeuws boerenerf met boomgaard, boerentuin en ganzenweide. Aan weg..

Kaart & Routeplanner

Route naar Zeldenrust in Emmen

Foto's (1)