Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Proosdij in Deventer

Woonhuis

Sandrasteeg 8
7411KS Deventer
Overijssel

Bouwjaar: Circa 1130 oudste gedeeltes


Beschrijving van Proosdij

Onregelmatig complex van grote oudheidkundige waarde, bevat de restanten van de oudste bewaard gebleven wereldlijke bouwkunst in Deventer, hetgeen uitwendig blijkt uit het middeleeuwse muurwerk van trachiet en tufsteen, waarin sporen zichtbaar zijn van romaanse boogvensters. Aan de zijde van de Stroomarkt is zowel een uitspringend smaller gedeelte als een daartegen aangebouwd breder, iets naar achterliggend gedeelte voorzien van rechte gevels, in de bestaande toestand XIX bepleisterd en afgesloten door eenvoudige lijsten. De hoge zadeldaken van beide gedeelten aan de Stromarkt verenigd en gemaakt tot een omlopend schilddak. Aan de achterzijde wordt het diepe complex afgesloten door twee topgevels met XVI kenmerken. Inwendig gelijkstraats langs de Sandrasteeg een vestibule en aangrenzend vertrek, beide overdekt door een ribloos kruisgewelf. Op de tweede verdieping nis met romaans deelzuiltje XIII/XIX. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 12800
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Proosdij (Deventer)
Gevel Sandrasteeg
Gevel Sandrasteeg
Locatie Deventer
Coördinaten 52° 15′ NB, 6° 9′ OL
Oorspr. functie zetel van de proost
Huidig gebruik Woonhuis
Start bouw 1130
Verbouwing renovatie jaren 1990
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 12800
Eigenaar nv Bergkwartier
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Proosdij in Deventer is het oudste nog bestaande stenen woonhuis in Nederland. Uit bouwhistorisch onderzoek is gebleken dat de oudste kern van het gebouw dateert van rond het jaar 1130 en is opgetrokken uit trachiet en tufsteen, steensoorten die aangevoerd werden vanuit de Eifel. Op de tweede verdieping zijn aan de kopgevel de restanten aanwezig van drie Romaanse vensters. Het huis is gelegen aan de Sandrasteeg en de Stromarkt, in de kern van de oude stad Deventer.

Proost

De Proosdij was tot de Reformatie de residentie van de proost van het kapittel van de Lebuïnuskerk. De proost had de leiding over dit college. Op de begane grond was een kapel die was gewijd aan Bonifatius, ernaast en erboven waren ontvangstruimtes en woonvertrekken gevestigd. Het gebouw maakte deel uit van het kerkelijk gebied bij de Lebuïnuskerk.

De Sandra

Nadat door middel van het beleg van Deventer in 1591 de calvinistische Maurits van Oranje de stad veroverd had op de katholieke Spanjaarden, werd de proosdij aan de Katholieke Kerk onttrokken en kwam ze in handen van de Staten van Overijssel. Het huis kreeg diverse andere bestemmingen en werd ten slotte in 1677 verkocht aan majoor Hendrik de Sandra, een hoge militair uit het Staatse leger, die er ging wonen met zijn gezin. De huidige Sandrasteeg heeft hieraan haar naam te danken. Een gebied achter de Proosdij dat deel uit had gemaakt van het bisschopshof kreeg in diezelfde tijd een bestemming als marktplein en heet sindsdien Stromarkt.

Restauratie

Het pand werd in de jaren 1970 gekraakt en is decennialang 'alternatief' bewoond geweest. In de jaren negentig van de vorige eeuw is het geheel gerestaureerd en in 1994 werd de steeg waar de voorgevel aan grenst overkapt om het negenhonderd jaar oude muurwerk tegen verdere weersinvloeden te beschermen.

De nabijgelegen Proosdijpassage leidt naar het voormalige grondgebied van de proosdij waar lang markt is gehouden. Ze werd pas in de tachtiger jaren van de twintigste eeuw aangelegd om het winkelgebied beter te ontsluiten.



Monumenten in de buurt van Proosdij in Deventer

Pand zonder verdieping gepleisterd pand met door lijst afgesloten gevel van onregelmatige indeling

Sandrasteeg 6
Deventer
Verdiepingloos gepleisterd pand met door lijst afgesloten gevel van onregelmatige indeling; dakkapel met hijsbalk. Achter dit lage ondiepe p..

Gepleisterde lijstgevel

Sandrasteeg 11
Deventer
Gepleisterde lijstgevel.

Huis met gepleisterde rechte gevel

Sandrasteeg 9
Deventer
Huis met gepleisterde rechte gevel. Gootlijst op klosjes. Onregelmatige vensterindeling. Voordeur met bovenlicht.

Verheydenshuis

Sandrasteeg 4
Deventer
Fors pand onder hoog zadeldak, aan de zijde van de steeg thans een blinde gepleisterde, door een lijst afgesloten gevel, aan courzijde met o..

Fraaie natuurstenen poortomlijsting

Sandrasteeg 7
Deventer
Fraaie natuurstenen poortomlijsting. Boogpoort gedekt met zwaar boogfronton; midden voor de tympaan geplaatst een in cartouche gevat wapensc..

Kaart & Routeplanner

Route naar Proosdij in Deventer

Foto's (1)