Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Engelse episcopale kerk in Amsterdam

Kerkelijk Gebouw

Groenburgwal 42
1011HW Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1827


Beschrijving van Engelse episcopale kerk

Engelse Episcopale Kerk (1827) met neogotische voorgevel van geslepen baksteen (ongeveer de vroegste in Nederland). Van oorsprong eenklaviers orgel, in 1829 gemaakt door L. van den Brink. In 1952 door Flentrop Orgelbouw uitgebreid met een Bovenwerk en een vrij Pedaal. Alleen het Hoofdwerk valt binnen de bescherming. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 1269
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Christ Church
De Engelse Episcopale kerk aan de Groenburgwal 42 te Amsterdam
De Engelse Episcopale kerk aan de Groenburgwal 42 te Amsterdam
Plaats Amsterdam
Denominatie Anglicaanse Kerk
Coördinaten 52° 22′ NB, 4° 54′ OL
Gebouwd in 1827
Uitbreiding(en) 1827
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  1269
Architectuur
Architect(en) J. J. Janssen
Bouwmateriaal Baksteen
Stijlperiode Neogotiek
Interieur
Orgel L. van den Brink
Detailkaart
Christ Church (Amsterdam)
Christ Church (Amsterdam)
Afbeeldingen
De voorgevel van dichtbij.
De voorgevel van dichtbij.
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Christ Church in Amsterdam is een tot Anglicaanse kerk omgebouwde voormalige lakenhal aan de Groenburgwal.[1] Het is een van de eerste, mogelijk de eerste, gebouwen in Nederland de trant van de neogotiek.[2] Het gebouw is op 28 april 1970 ingeschreven in het monumentenregister.

Geschiedenis

Wat nu de episcopale kerk van Amsterdam is begon als een lakenhal in 1626. Deze lakenhal maakte toen deel uit van het Staalhof. Het staalhof was een complex van verschillende hallen en strekte zich uit tussen de Groenburgwal en de huidige Staalstraat. Andere hallen waren een Zijdehal en een Saaihal.

De Engelse Episcopale gemeente werd in 1698 gesticht. De eerste kerkdiensten werden, onder andere, in een bovenzaaltje op de hoek van de Oudezijds Achterburgwal en de Huidevettersloot en later in de Agnietenkapel gehouden. In 1771 kon de episcopale gemeente haar intrek in de voormalige lakenhal nemen. De kerk kon de vergaderplaats van de staalmeesters gebruiken om zelf vergaderingen te houden. In deze zaal hingen toen ook nog groepsportretten van de staalmeesters. Een van die groepsportretten was van de hand van Rembrandt van Rijn. Dit schilderij, De Staalmeesters, hangt nu in het Rijksmuseum Amsterdam. Tussen 1806 en 1821 kon de episcopale kerk geen gebruik maken van de kerkruimte, de Franse overheerser gebruikte de kerk voor andere doeleinden.

In 1827 werd het kerkinterieur uitgebreid door de vergaderkamer bij de kerkruimte te integreren. Ook het plafond werd verhoogd, het voormalige Zijdewindhuis gebruikte tot die tijd de ruimte boven de kerk.

Gevel

De neogotische voorgevel is niet de originele gevel van het pand. De gevel is mogelijk ontworpen door J. J. Janssen, wel is zeker dat onder zijn leiding de verbouwing van lakenhal tot kerkgebouw werd voltrokken. Ten tijde van de bouw van de gevel was dit een van de eerste neogotische bouwwerken in Nederland. In Engeland werden rond deze tijd al meerdere neogotische bouwwerken, hierdoor is een directe verbinding te leggen met het Engelse kerkgenootschap.

De gevel zelf heeft een zachtrode kleur, de bakstenen zijn geslepen waardoor deze glad zijn. Ook zijn de voegen zeer fijn waardoor de bakstenen dicht bij elkaar liggen. Een aantal belangrijke kenmerken van de neogotiek zijn ook in deze gevel geplaatst: spitsbogen waar de vensters en ingang in geplaatst zijn, en de hogels die de dakrand versieren. Waar nu vier torentjes staan, stonden vroeger pinakels. Ook de zijgevel vertoont gotische stijlelementen, waaronder lancetvensters.

Interieur

Achter de voorgevel bevindt zich niet de kerkruimte, maar de woning van de kapelaan en een consistoriekamer. Het interieur van de kerk is, in tegenstelling tot het exterieur, voor het overgrote deel niet in neogotische stijl. Het interieur is in classicistische stijl. Het grootste deel van het interieur is van na 1895, rond die tijd liet de kapelaan James Chambers het meubilair restaureren en hij liet eveneens neogotische betimmeringen en lambriseringen aanbrengen.[3]

Ramen

Vier gebrandschilderde ramen zorgen ervoor dat er licht in de kerk komt. De ramen zijn tussen 1929 en 1931 door de firma W. Bogtman uit Haarlem vervaardigd. De ontwerper was Fik Abbing. De ramen tonen verschillende taferelen, in het eerste raam worden taferelen uit het leven van stadhouder Willem III en zijn vrouw Maria Stuart getoond. Dit raam is een geschenk geweest van een aantal Amsterdamse bankiers en kooplieden. Willem III was stadhouder van een aantal Nederlandse gewesten en zijn vrouw was koningin van het Verenigd Koninkrijk. Dit raam symboliseert de historische verbondenheid tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

In een tweede raam staan regimentswapens van de Northumberland Fusiliers en het Royal Warwickshire Regiment afgebeeld. Deze twee legereenheden hebben onder Willem III gediend. Ook dit wapen werd in 1929 door koningin Wilhelmina onthuld.

Een derde raam is in 1930 geschonken door een vriendenvereniging uit de Verenigde Staten. Het raam toont broederschap der volkeren, ook staan de woorden van Johannes 15:12 op het raam: 'Dit is mijn gebod, dat gij elkaar liefhebt, zoals Ik u heb liefgehad'.

Het vierde raam werd nog een jaar later geplaatst. Dit raam werd aangeboden door de stad Londen. Het raam is gewijd aan Bonifatius en Willibrord, twee Britse missionarissen die in wat nu Nederland is het evangelie verspreidden. In dit raam zijn ook de wapens van Londen en Amsterdam afgebeeld.

Orgel

Het orgel is in 1829 door Leonard van den Brink gebouwd.[3] In 1952 is er door de firma Flentrop een bovenwerk bij geplaatst, deze uitbreiding valt niet onder de bescherming van het rijksmonument.[2]

Rijksmonument

Onder de bescherming van het rijksmonument vallen de volgende onderdelen en objecten:

  • Het pand
  • De voorgevel bestaande uit geslepen bakstenen
  • Het hoofdwerk van het orgel

Trivium

Zie ook


Monumenten in de buurt van Engelse episcopale kerk in Amsterdam

Pand met aan voorzijde dubbele pakhuisgevel onder ingezwenkte halzentweeling en aan de achterzijde woonhuisgevel onder rechte lijst met versierde midd ..

Groenburgwal 40
Amsterdam
Pand (XVIIIc) met aan voorzijde dubbele pakhuisgevel onder ingezwenkte halzentweeling en aan de achterzijde woonhuisgevel onder rechte lijst..

Gepleisterd pand tegenwoordig voorzien van rechte lijst

Groenburgwal 44
Amsterdam
XIX B gepleisterde en van de tegenwoordige rechte lijst voorzien, zeven vensterassen brede gevel met middenrisaliet (XVII of XVIII).

Hoekhuis waarvan de overgebouwde zijgevel versierd is met kleine boogblokjes

Staalstraat 9
Amsterdam
Hoekhuis (XVIIa/b), waarvan de overgebouwde zijgevel versierd is met kleine boogblokjes. Voorgevel (XVIII) onder latere klokvormige rollagen..

Pand met puntgevel

Groenburgwal 38
Amsterdam
Pand met puntgevel (XVIII).

Pand met halsgeveltje van het 'type met doorboorde bloem' met cartouche in de afdekking (xviiia

Groenburgwal 51
Amsterdam
Pand met halsgeveltje van het "type met doorboorde bloem" met cartouche in de afdekking (XVIIIa)

Kaart & Routeplanner

Route naar Engelse episcopale kerk in Amsterdam

Foto's (3)