Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Broederenkerk in Deventer

Kerkelijk Gebouw

Broederenstraat 20
7411LB Deventer
Overijssel


Beschrijving van Broederenkerk

De Broederenkerk. Oorspronkelijk kloosterkerk van de Deventer Min- derbroeders, thans R.K. parochiekerk van de H. Lebuinus. In zijn huidige gedaante een tweeschepige hallenkerk, waarvan de zuidelijke beuk breder is dan de noordelijke. De zuidbeuk met het koor en de vierkante travee halverwege de noordbeuk zijn onderdelen van de XIV B/XV A kruisbasiliek, die blijkbaar oorspronkelijk het doel was. Het hoge zijkoor en de hoge noorderzijbeuk XVa/d. Neo-gotisch portaal tegen westwand van de zuidbeuk en uitbreiding van noordelijk koor met een travee, beide XIX B. Inventaris: grafzerk van Alianora van Engeland. Orgel in 1866 gemaakt door de firma Ibach met Hoofdwerk, Bovenwerk en vrij Pedaal. Het in 1955 aangebrachte Positief tussen de twee oude orgelkassen, valt buiten de bescherming. Mechanisch torenuurwerk A. Vos & Zonen, Nunen, 1887. Later voorzien van electrische opwinding, 4/4 uurwerk en angeluswerk. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 12543
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Broederenkerk
Noordoostzijde van de Broederenkerk in 1963
Noordoostzijde van de Broederenkerk in 1963
Plaats Deventer
Denominatie Rooms-katholiek
Gebouwd in 1335-1338
Gewijd aan Lebuïnus
Architectuur
Bouwmateriaal Baksteen
Stijlperiode Gotiek en neogotiek
Voorgevel van de kerk in 2011
Voorgevel van de kerk in 2011
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Broederenkerk, officieel de rooms-katholieke Sint-Lebuïnuskerk, is een kerk in Deventer, gebouwd tussen 1335 en 1338 in opdracht van Eleonora van Engeland, destijds hertogin van Gelre. Voordat de kerk werd gebouwd, was op die plaats rond 1300 al een klooster gesticht door de minderbroeders franciscanen. Hoewel de broeders in 1579 definitief uit klooster en kerk vertrokken, herinnert de informele maar volstrekt ingeburgerde naam van het Godshuis aan hun eeuwenlange aanwezigheid. Van 1579 tot 1799 was het kerkgebouw, met een korte onderbreking, in gebruik bij Deventer protestanten.

Geschiedenis

Het in de kerk beleden christelijk geloof is diverse keren van denominatie veranderd. Voordat de kerk in 1579 aan de calvinisten werd toegewezen, was de kerk lange tijd een voor de stedelingen openstaande kloosterkerk. De laat middeleeuwse boeteprediker Geert Grote, een van de belangrijkste grondleggers van de Moderne Devotie, woonde er geregeld de mis bij en hield er misschien ook preken. De kerk kwam als gevolg van de Nederlandse Opstand in 1579 in handen van de calvinisten maar was vanaf 1587 weer enkele jaren lang beschikbaar voor de katholieken van Deventer.

Toen Deventer in 1591 werd veroverd door Prins Maurits kregen de protestanten de kerk definitief in handen. Onder andere de Waalse gemeente heeft het gebouw lange tijd gebruikt voor haar diensten. De kerk is rond 1795 gebruikt als een militair magazijn voor Engelse troepen en vervolgens als Franse kazerne. Tijdens de Bataafse Republiek werden de kerkgebouwen van Deventer opnieuw verdeeld tussen de verschillende geloofsrichtingen. De Broederenkerk kwam hierdoor, voor het eerst na twee eeuwen, in 1799 weer in bezit van de Deventer katholieke gemeenschap. Ze werd op 26 mei 1803, Hemelvaartsdag, opnieuw in gebruik genomen.[1] De kerk is eind negentiende eeuw vrijwel geheel opnieuw opgetrokken en uitgebreid in vroeg neogotische stijl. Alleen de dakconstructie is nog echt middeleeuws te noemen.

Restauratie

In 2012 en 2013 was de kerk niet in gebruik vanwege grootscheepse herstelwerkzaamheden aan in- en extrieur. Vijftien lindehouten heiligenbeelden die rond 1860 zijn gemaakt in het atelier Cuypers-Stoltzenberg te Roermond werden bij deze gelegenheid gerestaureerd door de Deventer beeldhouwer Karoly Szekeres. In december 2013 werd het kruis op de gevelspits teruggeplaatst, waarmee de kerk weer officieel geschikt werd voor vieringen.[2]

Lebuïnusparochie

De Broederenkerk is in gebruik bij de Lebuïnusparochie voor Deventer en omstreken. Deze is niet gelieerd aan de Grote of Lebuïnuskerk in Deventer, die is sinds de Reformatie eigendom van de protestanten. De formele naam voor de Broederenkerk is de r.-k. Sint-Lebuïnuskerk, die naam wordt echter in de praktijk nauwelijks gebruikt. In de parochie wordt traditioneel Lebuïnus vereerd. In 1854, toen de parochie werd opgericht, kreeg ze de relieken van Lebuïnus in bezit. Door een edelsmid is een nieuwe reliekschrijn gemaakt waarin volgens de overlevering beenderen ingesloten zijn van Lebuïnus, de heilige Marcellinus, de voormalig bisschop Radboud en Sint-Mildreda.


Monumenten in de buurt van Broederenkerk in Deventer

Huis met klokgevel

Broederenstraat 41
Deventer
Huis met klokgevel. Pakhuis luiken in middentravee op de verdiepingen. Moderne winkelpui. XVIII-XX.

Huis met gepleisterde topgevel; ontpleisterde top met vlechtingen op bakstenen tandlijst. Houten pui tot middendeur

Achter de Broederen 2
Deventer
Huis met gepleisterde topgevel; ontpleisterde top met vlechtingen op bakstenen tandlijst. Houten pui tot middendeur. XVII-XIX.

Huis met gepleisterde topgevel; oorspronkelijk hoog voorhuis

Achter de Broederen 4
Deventer
Huis met gepleisterde topgevel; oorspronkelijk hoog voorhuis.

Rechterdeel van een tegen de noordzijde van de Broederenkerk aan gebouwd verdiepingsloos pand onder schilddak. Lijstgevel

Achter de Broederen 6
Deventer
Rechterdeel van een tegen de noordzijde van de Broederenkerk aangebouwd verdiepingsloos pand onder schilddak. Lijstgevel, XIX A.

Linkerdeel van een tegen de noordzijde van de Broederenkerk aan gebouwd onderkelderd verdiepingloos pand onder schilddak. Lijstgevel. Dakkapel met een ..

Achter de Broederen 8
Deventer
Linkerdeel van een tegen de noordzijde van de Broederenkerk aangebouwd onderkelderd verdiepingloos pand onder schilddak. Lijstgevel. Dakkape..

Kaart & Routeplanner

Route naar Broederenkerk in Deventer