Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Grote of Sint-Barbarakerk in Culemborg

Kerkelijk Gebouw

Grote Kerkstraat 4
4101CB Culemborg
Gelderland

Bouwjaar: 15e eeuw


Beschrijving van Grote of Sint-Barbarakerk

Grote of St.Barbarakerk (Ned.Herv.) In sobere vormen uitgevoerde bakstenen kruisbasiliek, waarvan het schip waarschijnlijk in het tweede kwart 15e eeuw door verbouwing van een pseudobasiliek de tegenwoordige vorm verkreeg. Eveneens tweede kwart 15e eeuw het koor met omgang en het transept, gebouwd na de verheffing tot kapittelkerk in 1421. Omstreeks 1500 verbreding van de zijbeuken, waarna in het eerste kwart 16e eeuw bouw van kapellen in het verlengde van de dwarspanden; het Kruiskoor aan de zuidzijde en de O.L. Vrouwekapel aan de noordzijde. Ten zuiden van koor sacristie met verdieping, driezijdige sluiting en traptoren, waarvan de benedenverdieping een netgewelf op gebeeldhouwde kraagstenen bezit, omstreeks 1525. De geheel door houten tongewelven op trekbalken overkluisde kerk bezit eenvoudige zuilen en een tweeledige wandopbouw. Rijke inventaris uit de 17e en 18e eeuw (thans tijdelijk uit de kerk verwijderd i.v.m. de restauratie, welke in 1964 begon). Preekstoel met koperen lezenaar (1658), doophek met koperen kandelaars en gestoelten tegen de westelijke vieringpijlers, fraai geheel, vervaardigd XVIIc door de Utrechtse schrijnwerker Mr Joris Fluyt. De banken hebben een overhuiving uit omstreeks 1800. In het transeptarmen twee overhuifde herengestoelten uit het laatste kwart 17e eeuw, waarvan het zuidelijke afkomstig uit de St.Janskerk in de zuidelijke voorstad, vergroot in de 19e eeuw en met gepolychromeerd stadswapen. In de noorder- en zuiderzijbeuk twee tochtportalen door Joris Fluyt, derde kwart 17e eeuw. In een gesneden kas, die in 1804 werd gewijzigd is het grote orgel met Hoofdwerk en Onderpositief in 1719 gemaakt door M. Verhofstad. Het vrije Pedaal werd bij de restauratie van 1970 toegevoegd. Het koororgel heeft een klavier en aangehangen Pedaal en is omstreeks 1750 door een onbekende bouwer gemaakt. Het werd in 1968 in Culemborg geplaatst. Zes koperen kaarsenkronen uit het derde kwart 17e eeuw. In de noordelijke kooromgang drie geschonden votiefstenen met reliefs, 15e en 16e eeuw. Witmarmeren graftombe binnen een smeedijzeren sierhek, op het koor voor Catharina Alida van der Dussen, 1746 door I.Pollina, met bekronende putto door J.Francois Maas. In het zuiderdwarsschip een epitaaf, 1655, voor Frederic d'Orville in zandsteen, gebeeldhouwde omlijsting. Talrijke gebeeldhouwde zerken, 17e en 18e eeuw, en in het koor, hardstenen zerk van Elisabeth van Buren, gemalin van Gerard II van Culemborg, 1451, met gotisch lofwerk. De doorgang van het schip naar de toren wordt afgesloten door een 15e eeuwse strokendeur, aan beide zijden latere deuren beklampt. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 11551
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Grote of Sint-Barbarakerk
Vooraanzicht kerk.
Vooraanzicht kerk.
Plaats Culemborg
Gebouwd in 14e eeuw
Restauratie(s) 1963-1968
Monumentnummer  11551
Architectuur
Bouwmateriaal Baksteen.
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Grote of Sint-Barbarakerk in Culemborg is een protestantse gotische kruisbasiliek aan de Grote Kerkstraat in Culemborg en dient niet verward te worden met de Rooms-Katholieke Barbarakerk of de Oud-Katholieke Parochie van de H.H. Barbara en Antonius .

Historie

De Sint-Barbarakerk is in de veertiende eeuw gebouwd en is in 1654 afgebrand. Hierna is de kerk herbouwd. Het was oorspronkelijk een katholieke kerk maar tijdens de reformatie is de kerk in 1578 aan de katholieken ontnomen.[1] De kerk is van 1963 tot 1968 gerestaureerd en in 2012 is er vloerverwarming aangebracht.

De orgels

De kerk bevat een hoofdorgel en een orgel in het koor. Het hoofdorgel is in 1719 door de orgelbouwer Matthijs Verhofstadt gebouwd. In 1971 is het orgel gerestaureerd. Het is het best bewaard gebleven orgel van Verhofstadt. In 1967 is het orgel in het koor geplaatst. De bouwer van dit orgel is onbekend. Het orgel is eerder gebruikt in Naarden en Baarn.[2]

De toren

De toren van de Grote of Sint-Barbarakerk

De toren van de Grote of Sint-Barbarakerk bevat een carillon met 47 klokken, 9 basklokken gegoten door de gebroeders Hemony (waarvan er 4 verkocht zijn indertijd) en 1 klok die gebarsten is. Twee van de verkochte klokken zijn later weer teruggeplaatst in het carillon, de ander twee klokken zijn door Klokkengieterij Eijsbouts in 1952 gegoten. Het speelwerk is van Gispen en de beiaardier is Peter Bremer.


Monumenten in de buurt van Grote of Sint-Barbarakerk in Culemborg

Pand met verdieping en zadeldak, evenwijdig aan de straat tussen trapgevels

Grote Kerkstraat 11
Culemborg
Pand met verdieping en zadeldak, evenwijdig aan de straat tussen trapgevels, waarvan slechts de oostelijke nog intact is. De gevel is met na..

Gepleisterd herenhuis met verdieping en omlopend schilddak

Grote Kerkstraat 17
Culemborg
Gepleisterd HERENHUIS met verdieping en omlopend schilddak. Het pand, dat in oorsprong 16e of 17e eeuws is, heeft in de eerste helft der 19..

Restant stadsmuur

Ridderstraat 196
Culemborg
De restanten van de 14e eeuwse stadsmuur aan de oostzijde van de stad, van belang uit oogpunt van krijgshistorische waarde.

Poort

Ridderstraat 202
Culemborg
Inleiding POORT, gebouwd ca. 1860-1870 in een neoclassicistische stijl. De poort is als een klassieke triomfboog van drie rondboogvormige d..

Restant stadsmuur

Ridderstraat 194
Culemborg
De restanten van de 14e eeuwse stadsmuur aan de oostzijde van de stad, van belang uit oogpunt van krijgshistorische waarde.

Kaart & Routeplanner

Route naar Grote of Sint-Barbarakerk in Culemborg