Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kasteel Boxmeer in Boxmeer

Kasteel Buitenplaats

Veerstraat 49
5831JM Boxmeer
Noord Brabant

Bouwjaar: 14e eeuw (oorsprong)


Beschrijving van Kasteel Boxmeer

Voormalig Kasteel, thans R.K. Ziekenhuis. De linkervleugel van het gebouwencomplex is overblijfsel van het kasteel van de heren van Boxmeer, in de 13e eeuw gesticht, in de 17e eeuw enige malen verbouwd, grotendeels herbouwd in 1782 op last van Maria Johanna van Hohenzollern, tenslotte in 1806 voor ongeveer de helft afgebroken. Met een stompe hoek aan elkaar aansluitend een vermoedelijk 17e eeuws gedeelte, met leien zadeldak, en een hoekpaviljoen uit 1782, met mansardedak, waarnaast een ingangspartij met bordes en zich convex uitbreidende trappenvleugels, bekroond door dakkapel met fronton en voluten. Afwisseling van witgepleisterde baksteen en natuurstenen versieringen in de vorm van festoenen boven de vensters. Ingang met gesneden bovenlicht en daarboven in reliëf van borstbeeld in profiel. Smeedijzeren vensterbalustrades met in ovale medaillons eveneens borstbeelden van mannen en vrouwen in profiel (in de verdieping) en bladornamenten (beganegronds). Inwendig in het oudste gedeelte een stucplafond door Hanning uit 1686, in het hoekpaviljoen een mooi trappenhuis met gesneden balustrade, waarin weer portretmedaillons, en enige kamers met stucwerk en betimmeringen, alles in Lodewijk XVI stijl. Gracht aan de voorzijde bewaard; rechthoekige omwalling met rondelen op de hoeken nog in het terrein herkenbaar. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 10040
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Prent, kasteel rond 1742
Het huidige kasteel

Kasteel Boxmeer is een van oorsprong 13e-eeuws kasteel in de Brabantse plaats Boxmeer. Het ligt op een voormalig eiland aan de Maas.

Geschiedenis

De precieze bouwdatum van het oorspronkelijke kasteel is onbekend. Eind dertiende eeuw koos Jan Boc I, heer van Boxmeer, partij voor de graaf van Gelre. Om die reden wordt de burcht (‘Boc-huys’) in de jaren 1284/1285 verwoest door graaf Floris V van Holland.[1] Voorts wordt het kasteel vermeld in 1365. De toenmalige heer, Peter van Culemburg, was leenman geweest van de Hertog van Gelre en had voor hem oorlog tegen de Hertog van Brabant gevoerd. Deze had in 1365 het kasteel afgebroken en zich daarna met Peter verzoend. De betreffende oorlog werd gevoerd door Hertog Wenceslaus van Brabant tegen Eduard van Gelre, die zijn met de familie van de hertogen van Brabant aangetrouwde broer Reinoud III van Gelre had afgezet. Kort na 1365 werd het kasteel weer opgebouwd.

Hierna volgt een opeenvolging van heren en vrouwen van Boxmeer, doch dan vangen de troebelen van de Tachtigjarige Oorlog aan en in 1568 werd het kasteel door Alva verbeurdverklaard. Er kwam een koninklijk garnizoen, maar in 1572 gaf Alva opdracht dat men het kasteel zoude demolieren ende demantelieren, omdat zulks goedkoper was dan de troepen te handhaven. Het kasteel werd deels verwoest. Later nam de heer Frederik van den Bergh de overblijfselen van het kasteel in, waarop het nog werd belegerd door zijn broer, de hervormde graaf Willem IV van den Bergh. Deze nam het in 1577 en aldus kwam het in Staatse handen. De Staatse troepen plunderden in de omgeving en in 1583 werd het kasteel opnieuw belegerd. In 1584 koos Willem weer de Spaanse zijde. De situatie bleef onduidelijk totdat, na 1656, Staatse troepen in Boxmeer werden gelegerd om de Spaanse troepen te verdrijven.

In 1780 werd besloten om het grootste deel van het kasteel, dat bouwvallig was geworden, te slopen. Ook de binnengracht werd gedempt. In 1782 werden twee nieuwe vleugels aan het kasteel gebouwd.

De heren en vrouwen van Boxmeer kwamen nog maar zelden op het kasteel, en in 1797 werd de Heerlijkheid Boxmeer bij Frankrijk ingelijfd en het kasteel verbeurdverklaard. In 1800 kwam de heerlijkheid bij de Bataafse Republiek. Het kasteel met deszelfs ap- en dependentiën werd in 1806 verkocht aan Leopold Frans Jan Jacob van Sasse van Ysselt, inclusief de tribuunbank, die de heer in de parochiekerk van Boxmeer bezat. Toen werd het kasteel gedeeltelijk afgebroken, waarbij de 18e-eeuwse gebouwen behouden bleven.

In 1897 werd het kasteel verkocht aan de zusters van Julie Postel, die op het terrein van het kasteel een ziekenhuis vestigden, waardoor het kasteel in 1923 vergezeld werd van moderne aanbouwen. Bij de bouw daarvan werden onderaardse gangen gevonden. In 1948 werd de oorlogsschade, die in 1944 was ontstaan, hersteld. Toen in Boxmeer een nieuw ziekenhuis kwam, werd op het kasteelterrein het verpleeghuis Madeleine gevestigd. Dit verhuisde naar een nieuwe complex aan de Oeffeltseweg, waarna in het complex van de zusters het huidige woonzorgcentrum Sint Anna werd gevestigd.

Naast de zusters van Julie Postel zijn tegenwoordig ook enige zusters en broeders van andere congregaties in het complex ondergebracht.

Gebouw

De vleugel waarin de 17e-eeuwse ridderzaal met het bijzondere stucplafond zich bevindt, bleef behouden. Het stucplafond is ontworpen door Hanning en is vervaardigd in 1686. Daarnaast zijn er enige kamers in Lodewijk XVI-stijl, gebouwd in opdracht van Maria Johanna von Hohenzollern. Verder is er nog een trappenhuis met een mooie gesneden trap.

Kasteelmuseum Julie Postel

In het souterrain in het oude deel van het kasteel (aan de Veerstraat 49) is thans een kasteelmuseum gehuisvest. Het museum stelt tekeningen en maquettes tentoon, die de geschiedenis van het gebouw en zijn bewoners in beeld brengen. Tot het eind van de 18e eeuw werd de Heerlijkheid Boxmeer bestuurd door leden van de adellijke families Van den Bergh en (later) Von Hohenzollern-Sigmaringen. Het latere gebruik als zieken- en later verpleeghuis door de Congregatie van de Zusters van Julie Postel wordt getoond aan de hand van onder meer een 19e-eeuwse ziekenkamer, relikwieën, habijten, geschriften en plaatjes.


Monumenten in de buurt van Kasteel Boxmeer in Boxmeer

R.K. Kapel van St. Jan Nepomuk

Veerstraat 51
Boxmeer
R.K. Kapel van St. Jan Nepomuk. Driezijdig gesloten zaalgebouw met ingezwenkte geveltop, inwendig met tongewelf van stuc. In de voorgevel st..

Bijgebouw van het ziekenhuis, met ingezwenkte topgevel en boogvensters

Veerstraat 45
Boxmeer
Bijgebouw van het ziekenhuis, met ingezwenkte topgevel en boogvensters. Met het huis verbonden het ingangshek van het kasteel.

Voormalige langgevelboerderij

het Zand 1
Boxmeer
Inleiding De voormalige LANGGEVELBOERDERIJ en woning van een boomkweker en tuinder dateert uit omstreeks 1850 maar is in de negentiende en ..

Pastorie van der Nederlands Hervormde Kerk

Veerstraat 26
Boxmeer
N.H. Pastorie. 19e eeuws herenhuis in Empire trant, met zes- en vierdelige schuiframen.

Nederlands Hervormde Kerk

Veerstraat 24
Boxmeer
N.H. Kerk. Driezijdig gesloten zaalkerk met pilasters en rondboogvensters, begin 19e eeuw. Een tweeklaviers orgel, in 1874 door A.M.T. van I..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kasteel Boxmeer in Boxmeer

Foto's (27)

Alle 27 foto's weergeven